Nadir Toprak Elementleri Araştırma Enstitüsü (NATEN), Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) çatısı altında kritik enerji ve sanayi hammaddeleri üzerinde ileri düzey çalışma yürütüyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, tedarik zincirindeki kırılganlıkları azaltmak ve bağımlılığı azaltmak amacıyla nadir toprak elementlerini ekonomiye kazandırmaya yönelik genel hedefler ortaya koyuyor. NATEN, 2018 yılında bu alanda çalışmalar yapmak üzere kurulmuş olup, 2020 yılından bu yana TENMAK’ın bir parçası olarak faaliyet gösteriyor.
NATEN, uç ürünlerin üretilmesi ve ticari değere dönüştürülmesi amacıyla Nadir Toprak Elementleri (NTE) üzerinde Ar-Ge ve teknoloji geliştirme projelerine odaklanıyor. Ülke içinde ilk kez kurulan NTE Cevher Zenginleştirme ve Saflaştırma Laboratuvarı, NATEN bünyesinde faaliyet gösteriyor. Ayrıca, enerji ve savunma sanayisinin ihtiyaç duyduğu NTE içeren manyetik malzemeler konusunda özel bir odak oluşturarak Yerli Kalıcı Mıknatıs Üretim ve AR-GE Sistemi’ni hayata geçirdi.
Devreye alma aşamasında olan bu sistemle külçe, şerit ve toz mıknatıs üretimiyle kalıp tasarımı ve kalıplama ile sinterleme süreçleri geliştirilirken, manyetik alan uygulamaları ve mıknatıs analizleri üzerinde çalışmalar sürdürülüyor. TENMAK NATEN Başkanı Belma Soydaş Sözer, enstitünün mevcut altyapı ve laboratuvarlarla kaynağın her aşamada yüksek teknolojik değer taşır şekilde elde edilmesini hedeflediklerini ifade ediyor. Eskişehir Beylikova’daki sahadan elde edilen kaynağın uç ürüne dönüştürülmesi, aynı zamanda ikincil kaynaklar olarak adlandırılan atıklardan nadir toprak elementleri ve diğer kritik minerallerin çıkarılmasına yönelik projelerin de önemli bir parçası olduğunu vurguluyor.
Atık geri dönüşümüyle NTE elde etme potansiyeli ve bunların kullanıldığı ileri teknolojik malzemelerin üretimine yönelik AR-GE çalışmaları, NATEN’in stratejik odak alanları arasında yer alıyor. Bu yaklaşımla hem kaynak verimliliği artırılıyor hem de Türkiye’nin kritik mineraller konusundaki bağımsızlık hedefleri güçlendiriliyor.
News
