Ayda Sürdürülebilir Yaşam İçin Tuvalet Sorunu
NASA, gelecek nesiller için Ay’da uygun yaşam koşulları yaratma çalışmalarına uzun süredir devam ediyor. Uzay ajansının en önemli keşiflerinden biri, yaşamın var olduğu her yerde tuvalet ihtiyacının da bulunması zorunluluğudur. Uzaydaki dışkıların yönetimi, NASA için hayati bir mesele haline gelmiştir. Bu nedenle, ABD’li ajans bu sorunu kendi bilim insanlarına değil, tüm dünyaya sormaya karar verdi. Ancak bu, çoktan seçmeli bir soru değil; çünkü NASA’nın cevabını henüz bilmediği bir konu. Uzay ajansı, bu sorunun cevabını bulan kişiye tam 3 milyon dolar teklif ediyor.
Aya giden ilk astronotlar olan Neil Armstrong, Michael Collins ve Buzz Aldrin, uzay görevleri sırasında atıklarının önemli bir kısmını uzay giysilerine bağlı tanklara boşaltıyordu. Eğer tuvalet ihtiyacı oldukça büyükse, astronotlar dışkılarını bir torba yardımıyla boşaltıyordu. Bu dolu torbalar ve tanklar, Ay’a yapılan yolculuk boyunca astronotların yanında bulunuyordu. Aslında, bu atık tanklarının ve torbalarının yaklaşık 70 tanesi hala Ay’da, bir köşede duruyor. Neil Armstrong’un Ay’da çektiği ilk fotoğraf, bu torbalardan birini de içeriyor.
Neil Armstrong’un ‘dışkı torbasını’ çektiği fotoğraf
NASA’nın çözüm aradığı sorun sadece insan dışkısını kapsamıyor; aynı zamanda uzayda tüketilen yiyeceklerin ambalajları gibi diğer atıklar da bu sorunun parçası. Bu nedenle NASA, tüm bu sorunlara bir çözüm bulmak amacıyla LunaRecycle Challenge’ı (Ay Dönüşüm Yarışması) başlattı.
Ayda Atık Yönetimi
Yarışma, Ay’da birikecek insan atıklarının sadece imha edilmesini değil, aynı zamanda geri dönüştürülmesini de şart koşuyor. NASA, gelecekte inşa etmeyi planladığı Ay kolonilerinde neredeyse hiçbir atık bırakmamayı hedefliyor. Kıyafetlerden elektronik aletlere kadar her şeyi atıklardan farklı ürünlere dönüştüren tesisler kurmayı amaçlıyor. NASA’nın Kitle Kaynak Programı Yöneticisi Amy Kaminski, bu konuda yaptığı açıklamada, “Hem gezegenimizden uzakta hem de Dünya’da keşifler yaparken sürdürülebilir bir şekilde çalışmak NASA için önemli bir husustur” dedi. Kaminski, “Bu yarışmayla, Ay’daki atık yönetimiyle ilgili insanlığın yenilikçi çözümlerine destek veriyoruz. Bir gün, Ay’da öğrendiklerimizi Dünya’ya da aktaracağız” diye ekledi.
Yarışma, iki farklı kola ayrılıyor:
- Birinci kol, atıkların stoklanması ve muhafazasına odaklanıyor.
- İkinci kol ise “Ay atıklarından” ürün üretimi üzerine yoğunlaşıyor.
NASA, bu iki sorundan birine çözüm sunan kişi veya kişilere 3 milyon dolar ödül vaat ediyor. Bu ödül, Nobel Ödülü’nün iki katından daha fazla olmasıyla dikkat çekiyor.
News
