Nasa’nın Uzay Deneyi: Farelerin Kemik Yapısı Üzerine Araştırma
Nasa, 37 gün boyunca Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) bulunan farelerin kemik yapısını incelemek üzere önemli bir deney gerçekleştirdi. Araştırma ekibi, kemik yoğunluğundaki kaybın, memelilerin Dünya’daki ağırlığını taşıyan iskelet bölgelerinde yoğunlaştığını belirtti. PLOS One dergisinde yayımlanan bu çalışmada ekip, “Çalışmamızın ana odağı, farelerde vücut ağırlığını taşıyan femur kemiğidir” ifadelerine yer verdi.
Bu araştırma, yerçekimsizliğe veya yüksek radyasyona maruz kalan farelerle bu koşullardan etkilenmeyen fareler arasındaki farklılıkları ortaya koymayı amaçlıyordu.
Kalça ve Diz Eklemlerindeki Büyük Delikler
Çalışmanın sonuçları endişe verici bulgular içeriyordu; uzay ortamında bulunan farelerin uyluk kemiklerinin arka kısmında, özellikle kalça ve diz eklemlerinin birleştiği noktada büyük delikler tespit edildi. Araştırmacılar, femur kemiğinde süngerimsi ve kortikal yapıda belirgin, bölgeye özgü bir kayıp yaşandığını, ancak L2 omurlarında bu tür bir kaybın gözlemlenmediğini ifade etti.
Araştırma sonuçlarına göre, fareler yerçekimsiz ortamda bulundukları süre boyunca uyluk kemiklerinde önemli miktarda kemik dokusu kaybetti; buna karşın omurlarındaki kemik dokusunda herhangi bir kayıp gözlemlenmedi. Femur, fare vücudunun ağırlık taşıyan ana iskelet parçası olarak öne çıkarken, omurga öncelikli olarak kas aktiviteleriyle yükleniyor ve bu nedenle kemik yoğunluğu kaybından daha az etkileniyor.
Önemli bir not olarak, araştırmada insan vücudunun bu koşullara nasıl tepki verebileceği incelenmediği için sonuçların insanlar için farklı olabileceği belirtildi. Araştırma ekibinin bulguları, iskeletin ağırlık taşıyan kısımlarındaki hasarın esas olarak yerçekimsizliğe bağlı olduğunu gösteriyor. Bu durum, memelilerin (örneğin insanlar gibi) uzayda kemik yoğunluğunu kaybetmesinin ana nedeninin ağırlıksızlık olduğunu ortaya koyuyor.
Radyasyonun Etkisi ve Beklentiler
Öte yandan, uzayda Dünya’ya kıyasla daha güçlü olan radyasyonun iskeletin tüm kısımlarını etkilemesi bekleniyordu. Bu nedenle, araştırma ekibi başlangıçta “iskelet sisteminde sistemik değişiklikler” olabileceğini öngörmüştü.
Kemik Kaybının Nedeni: Mekanik Boşaltım
Araştırma ekibi, kemik kaybının esas olarak memelilerin ağırlık taşıyan bölgelerindeki mekanik yük azalmasından kaynaklandığını vurguluyor. Çalışmada, “Kemirgen modelindeki kemik kaybının, diğer sistemik faktörlerden ziyade, ağırlık taşıyan iskelet bölgelerinin mekanik olarak boşaltılmasıyla ilgili, bölgeye özgü bir olgu olduğunu ileri sürüyoruz” ifadeleri yer alıyor. “Genel veriler, uzay uçuşu sırasında kemik kaybının birincil nedeninin mekanik boşaltım olduğunu açıkça destekliyor,” deniliyor.
Bu durum, uzay istasyonunun ağırlıksız ortamında farelerin uyluk kemiklerinin daha az veya hiç ağırlık taşımak zorunda kalmaması sebebiyle hızla yıprandığını gösteriyor. Normal yerçekimi koşullarında ağırlık taşıyan vücut kısımlarında daha fazla yük oluşmasının bu yıpranmayı önleyebileceği düşünülüyor. Ancak, Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki astronotlar, kas kütlesi kaybını önlemek ve bu etkiyi telafi etmek için düzenli olarak antrenman yapmaktadır.
News
