Dünyanın en büyük yatırım fonu olan Norveç Ulusal Varlık Fonu, yatırım yaptığı şirketlere yönelik sahip olmasını istediği etik ilkeleri güncelleyerek, önemli bir adım attı. Bu yeni düzenlemeler, İsrail’in işgali altındaki Filistin topraklarında faaliyet gösteren şirketlerin hisselerinin satılmasına neden olabilecek bir durum yaratabilir. Toplamda 1,7 trilyon dolarlık bir varlığa sahip olan bu fonun Etik Kurulu, kısa bir süre önce etik olmayan kurumsal eylemlerle ilgili belgenin kapsamını genişletti.
Norveç Maliye Bakanlığı’na ağustos ayı sonunda gönderilen ve Reuters tarafından elde edilen mektupta, yeni ahlaki ilkelerin bir özeti yer almaktadır. Ancak, hisseleri satılabilecek şirketlerin sayısı ve isimleri konusunda herhangi bir bilgi verilmemiştir. Nihai kararı verecek olan Norveç Merkez Bankası, Etik Kurulu’nun önerilerine uyacak olursa, az sayıda şirkete ait hisselerin satışının gerçekleşmesi beklenmektedir. Mektupta, fonun resmi ismine atıfta bulunarak, “Etik Kurulu, (yeni) yönerge ile halihazırda çıkarılmış olanlara ek olarak Devlet Emeklilik Fonu Global’den birkaç şirketin daha çıkarılması için zemin oluştuğunu düşünmektedir” ifadelerine yer verilmiştir.
Silah Üreticileri Elden Çıkarılabilir
Kurulun elden çıkarılması için belirleyebileceği şirketler arasında, RTX Corp, General Electric ve General Dynamics gibi firmaların yer alabileceği öne sürülmektedir. Sivil toplum örgütleri, bu şirketlerin İsrail’in Gazze’de kullandığı ve yaklaşık 41 bin Filistinlinin ölümüne neden olan silahları ürettiğini iddia etmektedir. Bu şirketler, haberin yazıldığı sırada herhangi bir açıklama yapmamışlardır.
Norveç Ulusal Varlık Fonu, geçmişte de İsrail’in işgali altındaki Batı Şeria’da faaliyet gösteren dokuz şirketin hisselerini elden çıkarmıştır. Bu şirketlerin faaliyetleri arasında, Doğu Kudüs ve Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinde yol ve ev inşaatı yapmak ile Batı Şeria’yı çevreleyen İsrail duvarı için gözetleme sistemleri sağlamak gibi işler bulunmaktadır.
Etik Kurulu, fonu yöneten merkez bankası yönetim kuruluna tavsiyelerde bulunmakta ve banka genellikle bu tavsiyelere uymaktadır. Çevresel, sosyal ve yönetim (ESG) ilkeleri çerçevesinde yatırım yapan en büyük yatırımcı olarak bilinen Norveç Ulusal Varlık Fonu’nun etik ilkeleri, dünya genelinde dikkatle izlenmektedir. Fon, toplamda 8 bin 800 halka açık şirkete yatırım yaparak, dünya hisse senedi piyasasının yaklaşık yüzde 1,5’ine sahip bulunmaktadır.