Victoria Üniversitesi’nden bir grup araştırmacı, derin deniz ekosisteminin işleyişini anlamak için uzun vadeli bir deney yürüttü. Britanya Kolombiyası sularında, yüzeyin yaklaşık bin metre derinliğinde balina kemikleri toprağa gömüldü.10 yıl süren süreçte, deve balina kemiklerine ‘zombi solucanlar’ olarak adlandırılan canlıların hızla saracağı beklentisi oluştu; fakat kemiklerin üzerinde bu canlılara dair izler bile bulunamadı. Bu negatif sonuç, bilim dünyasında endişe veren yeni bir gerçeği işaret ediyor: Okyanus tabanı nefes alamıyor.
Osedax adıyla bilinen ve halk arasında kemik yiyen zombi solucanları olarak anılan bu canlılar, derin deniz ekosisteminin temel yapı taşları olarak görülüyor. Oldukça sıra dışı bir anatomisi olan bu solucanların ağız, mide ya da anüs yerine, kemiklere nüfuz eden kök benzeri yapıları vardır. Bu köklerde yaşayan simbiyotik bakteriler, kemikteki yağları çözerek solucanı besler ve balina iskeletlerini parçalayarak besin döngüsünü yeniden başlatır. Bu süreç, derin deniz canlılarına yaşam alanları sağlayan bir zincirin ana halkasıdır.
OKSİJEN YOKSA HAYAT DA YOK Deneyin yapıldığı Barkley Kanyonu, balinaların göç rotasında doğal bir balina mezarlığı olarak bilinir. Araştırmacılar, zombi solucanların gözlemlenememesinin sebebini bölgedeki anormal derecede düşük oksijen seviyelerine bağlıyor. İklim değişikliği ve okyanusların ısınması, Oksijen Minimum Bölgeleri (OMZ) adı verilen alanların genişlemesine yol açıyor. Balina kemiklerinin bulunduğu derinlikteki bu oksijen kıtlığı, larvaların hayatta kalması ve kemiklere kolonize olması için elverişli değildir.
EKOSİSTEM İÇİN ZİNCİRLİ REAKSİYON TEHLİKESİ Balina leşleri, derin okyanusun kurak vadileri gibi geniş bir besin kaynağı sunar ve biyolojik çeşitlilik için adeta bir patlama tetikler. Ancak zombi solucanlar yokluğunda bu süreç sekteye uğrayabilir. Besin Döngüsü Duruyor: Kemikler parçalanmadığı için besinler diğer organizmalara iletilemez. Bağlantı Kopuyor: Balina leşleri, türlerin okyanus genelinde yayılımı için basamak taşıdır; bu işlevsellik bozulduğunda türler arasındaki etkileşimler zayıflar ve biyolojik çeşitlilik azalır.
BATIK AĞAÇLAR DA RİSK ALTINDA Aynı bölgede su altında kalan odun delici Xylophaga midyelerinin yoğunluğu da azalıyor. Düşük oksijen seviyelerinde bu canlıların kolonileşme hızı düşüyor ve sonuç olarak dip ekosistemindeki karbon ayrışması yavaşlıyor. Bu durum, derin deniz habitatlarının çöküş tehlikesiyle karşı karşıya olduğunun işareti olarak değerlendiriliyor.
News
