Kemiklerimiz yaşam boyunca kendi dokularını ve hücrelerini yeniler. Yaklaşık 30 yaşına kadar kemik üretimi, kayıplı seviyeden daha yüksektir; ancak 35 yaş civarında kemik yıkımı başlar ve kademeli olarak kemik kütlesi azalır. İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, osteoporozun kemik yoğunluğunu menopozla birlikte hızla düşürdüğünü belirterek bu hastalıkla ilgili bilinmesi gereken noktaları özetliyor.
Osteopeni adı verilen erken bir uyarı işareti, 50 yaşın üzerinde osteoporozu olmayan kişilerin yaklaşık üçte birinde görülebilir. Bu durum, kemik yoğunluğunuzun yaşınıza göre beklenenden düşük olduğu anlamına gelir ve genelde hormon değişimleri, kalsiyum eksikliği, sigara ve hareketsizlik gibi faktörlerle ilişkilidir. Osteopeni, çoğu vakada tedavi edilmezse osteoporoz’a ilerleyen bir göstergedir.
UYARI İŞARETLERİ Osteoporoz, çoğu zaman belirti göstermez ve bu yüzden “sinsi hastalık” olarak adlandırılır. Ancak son aşamalarda ya da kırılgan bir kemik nedeniyle ortaya çıkabilecek bulgular vardır. Sık görülen belirtiler şunlardır:
- Boy uzamasında küçülme
- Duruş bozukluğu; kamburluk veya öne eğilme
- Nefes darlığı; omurgadaki disklerin akciğer kapasitesini azaltması
- Bel ağrısı
Mini test olarak değerlendirilebilecek sorulara olumlu yanıtlar, kemik erimesi riskinizi artırabilir: 50 yaş üstü olmak, menopoz sonrası dönemde olmak, aile öyküsü, zayıf bir vücut yapısına sahip olmak, sigara kullanımı, D vitamini eksikliği, hareketsizlik, aşırı alkol tüketimi; bu durumlar riskinizi yükseltebilir.
Bu bölgelere dikkat Osteoporoz, kemiklerin güçsüzleşmesi ve kırılgan hale gelmesiyle sonuçlanır. Düşme, eğilme veya öksürük gibi basit hareketler dahi kemiklerde çatlak veya kırıklara yol açabilir. En çok kırık görülen üç ana bölge ise şu şekildedir: kalça, el bileği ve omurga. Ayrıca bazı hastalıklar bu riski artırır:
- Tiroid ve diyabet gibi endokrin bozukluklar
- Romatoid artrit veya ankilozan spondilit gibi otoimmün hastalıklar
- Çölyak hastalığı ve inflamatuar bağırsak hastalıkları
İlaçlar veya cerrahi işlemler de risk faktörü oluşturabilir; örneğin idrar söktürücüler, kan incelticiler, tiroid ilaçları ve bariatrik cerrahi gibi uygulamalar bu durumu etkileyebilir.
Risk faktörleri Önlenebilir olanlar arasında şu başlıklar öne çıkar: kalsiyum ve D vitamini eksikliği, östrojen ve testosteron eksikliği, sigara, alkol, çok kafein tüketimi, bazı ilaçlar (kortizon, tiroid ilaçları), hareketsizlik, dengesiz diyet ve yüksek tuz tüketimi. Önlenemez faktörler ise yaş, beyaz ırk, kadın cinsiyeti, erken menopoz ve aile öyküsüdür.
News
