Toplum içinde özür dilemek, empati ve sorumluluk göstergesi olarak sıkça karşılaşılsa da, akademisyenler bu ifadeyi çok sık kullanmanın güvenilirliği zedeleyebileceğini öne sürüyor. Steve Jobs gibi karizmatik liderlerin çatışma anlarında durumu lehine çevirmek için başvurdukları farklı bir dilsel strateji ise, teşekkür kelimesine yönelmektir. Harvard eğitimli davranış bilimci Shadé Zahrai’ye göre gereksiz özürler, kişinin kendi inancını zayıflatır ve bu da başkalarının güvenini sarsabilir.
Bir toplantıya geç kalındığında bile bu bakış açısı uygulanabilir. Yanlış kullanım: Geç kaldığım için özür dilerim. Bu ifade suçluluk duygusunu pekiştirir. Doğru kullanım: Beni beklediğiniz için teşekkür ederim. Bu yaklaşım, karşı tarafın davranışını takdir etmek ve olumlu bağları güçlendirmek için etkili bir yol sunar. Böylece kişi, suçluluk hissi yerine karşı tarafa değer verildiğini hissettirir.
Steve Jobs’ın özür dilemekten kaçınma yaklaşımı sıkça anılan bir örnek olarak öne çıkar. Apple’ın kurucu ortağı, çatışma anlarında boyun eğme konumundan uzak durmayı başardı. Bill Gates’in Apple’ı kurtarma süreciyle ilgili tartışmada bile, Jobs odak noktasını geleceğe kaydırdı: “Apple kazanmalı; Microsoft kaybetmeli” fikrinden vazgeçmeliyiz ve bunun yerine başkalarına teşekkür etmek gerekliliğine vurgu yaptı.
iPhone 4 Antennagate olayı sırasında da benzer bir tutum sergilendi. Sinyal sorunlarını yüksek sesle özürle karşılamaktansa, Jobs durumu kendi lehine dönüştürdü: “Kullanıcılarımızı seviyoruz… Eleştiri bizi kişisel olarak etkiler, belki de bir PR ekibine ihtiyacımız var” diyerek özür dilemeden durumu yönlendirdi.
2010 Apple tanıtım etkinliği sırasında yaşanan Wi‑Fi arızasında ise geleneksel özrün yerini şükran ve yönlendirme aldı: “Demoları görmek isterseniz, dizüstü bilgisayarlarınızı kapatın” ifadesiyle, dinleyicilerin sabrını takdir etmek ve talebi nazikçe iletmek hedeflendi. Harvard Üniversitesi’nden Alison Wood’un “Gereksiz Özür” olarak adlandırdığı bu davranış, kontrol edilemeyen sorunlarda bile güveni koruyacak bir iletişim biçimine işaret ediyor. Bu tür dil stratejileri, liderliğin farklı biçimlerle inşa edilebileceğini gösteriyor; zevkli bir özrün etkisini arayan tek yol olmadığını kanıtlıyorlar.
News
