Pavel Durov: Telegram’ın Kurucusu ve CEO’su
Fransa’da gözaltına alınan Telegram’ın kurucusu ve CEO’su Pavel Durov’un kariyeri ve yaşam hikayesi oldukça ilgi çekici bir seyir izliyor. Durov, Azerbaycan’dan özel bir jetle geldiği Fransa’da, başkent Paris yakınlarındaki Bourget Havalimanı’nda gözaltına alındı.
4 ÜLKEDE VATANDAŞLIK, 15 MİLYAR DOLARLIK SERVET
Pavel Durov, Fransa, Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri ve Saint Kitts ve Nevis vatandaşlıklarına sahip. İki ay içinde 40. yaşına girecek olan Durov’un serveti ise dikkat çekici bir şekilde 15 milyar dolara ulaşıyor. 1984 yılında, o dönemki ismi Leningrad olan St. Petersburg’da dünyaya gelen Durov, 2006 yılında “İngiliz Filolojisi ve Çeviri” alanında lisans eğitimini tamamladı. Genç yaşlarından itibaren programlama ve internet projelerine olan ilgisiyle dikkat çekti. Üniversiteden mezun olduktan sonra, 2007 yılında ağabeyi Nikolay ile birlikte “Rus Facebook’u” olarak bilinen VKontakte platformunu kurarak adını duyurdu.
İlk başlarda hızlı bir büyüme gösteren VKontakte, kısa süre içinde 20 milyon kullanıcıyı geçti. Bu süreçte Durov, sitenin genel müdürü olarak görev yaparak gelirini artırmayı başardı. 2011 yılına gelindiğinde servetini yaklaşık 8 milyar rubleye çıkaran Durov, 2014’te VKontakte’deki hisselerini satarak genel müdürlük görevinden ayrıldı ve ülkesini terk etti. Durov, görevinden ayrılmadan önce Rus yetkililerin kullanıcı verileri gibi bazı konularda şirketten bilgi talep ettiğini, ancak bunları reddettiğini açıklamıştı.
TELEGRAM HAMLESİ
Durov, 2013 yılında, gelecekte milyonlarca kişinin kullanacağı ve WhatsApp’a alternatif olarak görülen Telegram projesini geliştirmeye başladı. Uygulamanın kullanıcı sayısı Temmuz 2024 itibarıyla 950 milyona ulaştı. Telegram, özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı sırasında hem iki ülke yetkilileri hem de askeri ve siyasi uzmanlar tarafından aktif bir şekilde kullanılıyor.
RUSYA UYGULAMAYI ENGELLEDİ
VKontakte ile ilgili sorunlar yaşayan Durov, Telegram konusunda da Rusya Federal Bilgi Teknolojileri ve Kitle İletişim Denetleme Kurumu’nun (Roskomnadzor) radarına girdi. Telegram, Federal Güvenlik Servisi (FSB) ile uygulamadaki şifre kodlarını paylaşmadığı gerekçesiyle 2018-2020 yılları arasında Rusya’da engellendi. Durov, gizlilik yasası nedeniyle şifre kodlarını istihbarat teşkilatına vermenin anayasanın ihlali olacağını savunmuştu. Tüm bu zorluklara rağmen servetini artırmayı başaran Durov, Ağustos 2024’te ilk kez Bloomberg milyarderler listesine girdi ve ilk 300’de yer buldu. Durov, Nisan ayında ABD’li gazeteci Tucker Carlson ile yaptığı bir röportajda, “Birilerinden emir almaktansa özgür olmayı tercih ederim” şeklinde ifadelerde bulundu.
GÖZALTI SÜRECİNDE MUSK’TAN DESTEK
Rus ve Fransız basınında yer alan haberlere göre, Durov, Telegram’da yasa dışı içeriklere erişim sağlandığı gerekçesiyle gözaltına alındı. Paris’teki havalimanında gözaltına alınması, birçok tartışmaya yol açtı. X’in sahibi Elon Musk, Durov’un serbest bırakılması için X sosyal medya platformundan çağrıda bulundu. Musk, başka bir paylaşımında “Liberte (Özgürlük), Liberte!, Liberte?” ifadesini kullandı. Fransız yargı makamları, Durov’un gözaltı süresini 48 saat uzatma kararı aldı.
TELEGRAM’DAN SUÇLAMALARA YANIT
Telegram, şirketin Avrupa Birliği (AB) yasalarına uyduğunu belirterek, Durov’a yönelik suçlamaları “saçmalık” olarak nitelendirdi. Şirketten yapılan açıklamada, “Telegram, Dijital Hizmet Yasası dahil olmak üzere AB’nin yasalarına uymaktadır. Durov’un saklayacak hiçbir şeyi yok ve Avrupa’ya sık sık seyahat etmektedir” denildi.
MOSKOVA-PARİS HATTI DA GERİLDİ
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Durov’un gözaltına alınmasıyla ilgili Fransa’ya nota verildiğini duyurdu. Zaharova, Durov’un Fransa vatandaşı olduğuna dikkat çekerek, “Sorun şu ki Fransa, Durov’u her şeyden önce kendi ülkesinin vatandaşı olarak kabul ediyor” ifadelerini kullandı. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Durov’un Fransa’da gözaltına alınmasına ilişkin yorum yapmak için erken olduğunu belirtti ve “Durov’un tam olarak neyle suçlandığını henüz bilmiyoruz” dedi. Rusya Federasyonu Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev ise Durov’un Rusya’dan ayrılarak hata yaptığını öne sürdü.
100’DEN FAZLA ÇOCUĞUN BİYOLOJİK BABASI
ABD basınında yer alan haberlere göre, Durov’un çocuk sahibi olma konusundaki takıntısı dikkat çekiyor. Temmuz ayında Telegram kanalı üzerinden bir mesaj paylaşan Durov, şunları belirtti:
- Az önce 100’den fazla biyolojik çocuğum olduğu söylendi. Hiç evlenmemiş ve yalnız yaşamayı tercih eden bir adam için bu nasıl mümkün olabilir?
- On beş yıl önce bir arkadaşım tuhaf bir istekle bana yaklaştı. Kendisinin ve eşinin doğurganlık sorunu nedeniyle çocuk sahibi olamadıklarını söyledi ve bebek sahibi olmaları için bir klinikte sperm bağışında bulunmamı istedi. Çok ciddi olduğunu anlamadan önce gülmüştüm.
- Kliniğin patronu bana ‘yüksek kaliteli donör materyalinin’ yetersiz olduğunu ve daha fazla çifte anonim olarak yardım etmek için daha fazla sperm bağışlamanın vatandaşlık görevim olduğunu söyledi. Bu kulağa sperm bağışına kaydolmamı sağlayacak kadar çılgınca geliyordu.
- 2024 yılına geldiğimizde, geçmişteki bağış faaliyetim 12 ülkede yüzden fazla çiftin çocuk sahibi olmasına yardımcı oldu. Dahası, donör olmayı bıraktıktan yıllar sonra, en az bir klinik hala çocuk sahibi olmak isteyen aileler tarafından anonim olarak kullanılmak üzere dondurulmuş spermlerime sahip.
- Şimdi biyolojik çocuklarımın birbirlerini daha kolay bulabilmeleri için DNA’mı açık kaynaklı hale getirmeyi planlıyorum. Elbette riskler var ama donör olduğum için pişman değilim. Sağlıklı sperm kıtlığı dünya çapında giderek daha ciddi bir sorun haline geldi ve bunu hafifletmeye yardımcı olmak için üzerime düşeni yaptığım için gurur duyuyorum.
- Ayrıca sağlıklı erkekleri bunu yapmaya teşvik etmek istiyorum, böylece çocuk sahibi olmak için mücadele eden aileler daha fazla seçeneğe sahip olabilirler. Geleneklere meydan okuyun – normu yeniden tanımlayın!
News
