Peynir üretimine ilişkin yeni bir çalışma, üretim sürecinde milyonlarca mikroplastik parçacığının bulunabileceğini ortaya koyuyor. Olgun peynirlerde tespit edilen parçacıklar yaklaşık 5 milimetreden küçük boyutlarda ve kilo başına yüksek oranlarda gözlemleniyor. Özellikle uzun süre bekletilen peynirlerde bu oranlar Şişelenmiş suya kıyasla dikkate değer büyüyor: Kilograma yaklaşık 1.857 mikroplastik. Taze peynir için ise ortalama 1.280 parçacık kaydedildi. Süt için ise kilo başına yaklaşık 350 parçacık saptandı.
Analiz, bu yoğunluğun üretim sürecindeki sıvı ile katı arasındaki ayrışmanın sonucunda oluşabileceğini gösteriyor. Sıvı ayrıştıkça katı bileşenler yoğunlaşıyor ve kütle azalmasına rağmen plastikler yoğunlaşıyor olabilir.
Plastiklerin kaynağı nereden geliyor? Çalışmanın en sık görülen parçacıkları sentetik lifler oldu.
İncelenen 28 numunede; Polietilen tereftalat (PET) 19 numunede, Polyethylene (PE) 15 numunede ve Polipropilen (PP) 12 numunede tespit edildi. Bu malzemeler, filtreleme sistemleri, laboratuvar önlükleri ve saç fileleri gibi koruyucu ekipmanlardan, işleme makinelerinden veya ambalaj kalıntılarından sızıp peynirin içine karışabiliyor. Bertaraf veya aşınma sonucu daha büyük parçalar ise paketleme süreçlerinden kaynaklanıyor olabilir.
Sütteki mikroplastik miktarı da dikkat çekici: kontaminasyonun üretim zincirinin çok erken aşamalarında başladığını işaret ediyor. Hayvan yemlerinden plastikle kirlenme ve mikroplastiklerin hayvanlardan süte geçme olasılığı değerlendiriliyor. Önceki çalışmalarda çiğ süt numunelerinde litre başına yaklaşık 190 mikroplastik parçacığı bulunmuştu.
Bilinmesi gerekenler ve uyarılar Mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki etkileri henüz tam olarak netleşmemiş olsa da risklerin küçümsenmemesi gerektiği belirtiliyor. Parçacıkların yaklaşık %20’si 50 mikrometreden küçük olup hücre zarlarından geçebilme potansiyeline sahip. Plastikler toksik ve kanserojen kimyasallar taşıyabilir; hayvan deneyleri, yüksek maruziyetin bağırsak, akciğer, karaciğer ve üreme sistemi üzerinde zarar verebileceğini gösteriyor. İlk insan çalışmaları, mikroplastiklerle kalp-damar hastalıkları ve bağırsak kanseri arasında olası bağlantılar üzerinde duruyor.
Acil uyarı Çalışmacılar, süt ve peynir ürünlerindeki mikroplastik seviyelerinin daha ayrıntılı şekilde incelenmesi gerektiğini vurguluyor ve gıda üretim zincirinde plastik kullanımının azaltılması çağrısında bulunuyor. Çalışmada şu ifadeler dikkat çekiyor: “Süt sektörünün karmaşıklığı ve plastik malzemelerin yaygınlığı göz önünde bulundurulduğunda, mikroplastiklerin gıda zincirine giriş yollarını anlamak ve potansiyel sağlık risklerini değerlendirmek kritik önem taşımaktadır.”
News
