Peru’nin güneyindeki bir yamaç boyunca uzanan ve binlerce adet olan çukurlar, arkeoloji dünyasında uzun süredir çözülemeyen bir sır olarak kalıyordu. Yeni bulgular, bu yapının yalnızca depolama değil, daha karmaşık bir ticaret ve kayıt sistemi için tasarlanmış bir planın parçası olduğuna işaret ediyor.
Çukurlar, yaklaşık 1,5 kilometrelik bir hat üzerinde sıralı biçimde yer alıyor ve sayıları 5 bini aşıyor. Sierpe Dağı eteklerinde, Pisco Vadisi yakınlarında konumlanan bu bölge, uzun yıllardır “Çukurlar Çetesi” adıyla anılıyor.
YÜZYILLARCA SÜREN TARTIŞMALAR Bugüne dek bu yapılar için öne sürülen senaryolar arasında sulama, mezar ya da basit depolama amacı olduğuna dair görüşler bulunmaktaydı. Ancak Sidney Üniversitesi’nden bir ekip tarafından yürütülen güncel çalışmalar, bu açıklamaların yetersiz kaldığını gösterdi. Drone taramaları ve dijital haritalama teknikleriyle yapılan incelemeler, çukurların rastgele değil, belirli bir matematiksel düzene göre açıldığını ortaya koyuyor ve bu da yapının planlı bir amaç taşıdığını gösteriyor.
TOPRAKTAKİ TİCARETİN İZLERİ Yapılan analizlerde çukurların içinde mısır polenleri, kamış ve bitki lifleri, kabak, pamuk ve amarant kalıntıları ile acı biber izleri tespit edildi. Bu bulgular, alanın sadece depolama için değil, ürünlerin sınıflandırıldığı ve değiş tokuş edildiği bir merkez olarak kullanıldığını düşündürüyor.
MUHASEBE SİSTEMİ DÜŞÜNCESİ Araştırmanın başyazarı dijital arkeolog Jacob Bongers’e göre, çukurların İnka İmparatorluğu öncesi dönemde kullanılan düğümlü ip kayıt sistemi olan khipu ile ilişkilendirilebilecek bir kayıt altyapısının öncüsü olması olası görünüyor. Uzmanlar, bu alanın sayısal kayıt ve ticari organizasyonun sahaya taşınmış erken bir versiyonu olabileceğini vurguluyor. Burada tarımcılar, balıkçılar ve gezgin tüccarlar karşılaşıp ürün değişimini gerçekleştirmiş olabilirler.
NEDEN SADECE BU YER? Bilim insanları bu sistemin neden And Dağları’nın başka bölgelerinde değil de yalnızca bu noktada görüldüğünü tam olarak çözemedi. Bölgenin ticaret yollarına yakınlığı ve toplulukların örgütlenme biçimleri bu durumu açıklamaya yardımcı olabilecek faktörler arasında gösteriliyor. Uzmanlar, bu keşfin And uygarlıklarının ekonomik ve sosyal yapısını anlamada çığır açıcı olabileceğini belirtiyorlar. Çukurların basit tarımsal faaliyetlerden çok, gelişmiş bir sosyal teknoloji örneği olarak değerlendirildiği üzerinde duruluyor.
News
