Putin, Paşinyan ile Kremlin’de Görüştü
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Salı günü Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ı Kremlin’de kabul etti. Bu görüşme, Putin’in Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile yaptığı görüşmenin hemen ardından gerçekleşti. Her iki toplantıda da, Putin, Rusya’nın hem Azerbaycan’la hem de Ermenistan’la olan ticari ilişkilerinin güçlendiğinin altını çizdi ve bu ülkelerin Rusya ile olan tarihsel bağlarını vurguladı.
Putin, Paşinyan ile gerçekleştirdiği görüşmede, “Ticari ve ekonomik ilişkiler çok enerjik ve başarılı bir şekilde gelişiyor. Geçtiğimiz yıl ticaret hacmimiz 7.4 milyar dolara ulaştı ve bu yılın ilk yarısında %150 artarak 8.3 milyar doları aştı.” ifadelerini kullandı. Öte yandan Aliyev ile yaptığı görüşmede, Azerbaycan ve Rusya arasındaki ticaret hacminin 4,3 milyar dolar olduğunu, Rusya’nın Azerbaycan’a doğrudan yatırımlarının ise 4 milyar dolardan fazla olduğunu belirtti. Ayrıca, enerji sektörü ve altyapı geliştirme alanında birçok projenin var olduğunu dile getirdi. Putin, Azerbaycan’daki yatırımlar için, “(Projelerin) hepsi umut verici, hepsi gerçek, yaşayan projeler; hem ikili hem de çok taraflı.” şeklinde değerlendirmelerde bulundu.
Putin, Ermenistan heyetini Kazan’da düzenlenecek BRICS zirvesine davet ettiğini de açıkladı. Azerbaycan, geçtiğimiz Ağustos ayında BRICS’e katılmak için resmi başvuruda bulunmuştu.
RUSYA’NIN SÖZDE ‘BAHÇESİ’
Birçok analist, Azerbaycan ve Ermenistan’ı Rusya’nın ‘arka bahçesi’ olarak tanımlamaktadır. Ukrayna-Rusya savaşının başından itibaren, bölgede Rus barış güçlerinin çekilmesi, Ermenistan’ın Karabağ’ı kaybetmesinin en önemli sebeplerinden biri olarak gösterilmektedir. Ermenistan, Karabağ’ın kurtarılmasından kısa bir süre sonra Temmuz ayında İran ile 500 milyon dolar değerinde bir silah ticareti gerçekleştirmiş ve Hindistan ile de 600 milyon dolarlık bir savunma anlaşması imzalamıştır.
Politico’nun 13 Haziran tarihinde yayınladığı bir makalede, Yerevan’ın Moskova ile olan savunma anlaşmasından çekildiği iddiası, ortaya çıkan gizli belgelere dayandırılmıştır. Diğer yandan, Azerbaycan’ın Karabağ’ı kurtarması ve Avrupa ile yaptığı avantajlı doğal gaz anlaşmaları, Rusya’nın Avrupa’daki siyasi ve ekonomik etkinliğini gölgelemektedir. 2021 yılında Avrupa’nın doğalgaz ihtiyacının %40’ını karşılayan Rusya, artık Avrupa enerji tüketiminin sadece %8’ini karşılamaktadır. Bakü, İngiltere, Almanya ve Fransa gibi ülkelere doğal gaz sağlamaktadır. Ukrayna savaşının başlangıcında, Rusya’dan Avrupa’ya uzanan Kuzey Akımı hattının büyük hasar görmesi, bu değişimin en önemli sebeplerinden biri olmuştur. Azerbaycan’ın, Türkiye’nin desteğiyle bölgede önemli bir güç haline gelmesi, Rusya’nın dikkatinden kaçmamıştır.
HEVESLİ ARABULUCU
Putin, Karabağ’ın kurtarılmasının ardından 19 Ağustos’ta, Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki barış görüşmelerinde Rusya’nın ‘arabulucu’ rolünü üstlenmekten memnuniyet duyacağını ifade etmiştir. Putin, Bakü’ye yaptığı devlet ziyareti sırasında Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e, “Azerbaycan ve Ermenistan’ın bir barış anlaşması imzalamasına yol açacak bir şey yapabilirsek, bunu yapmaktan büyük mutluluk duyarız.” demiştir.
Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı basın ofisinden yapılan açıklamada, Putin’in, “Rusya’nın Güney Kafkasya’daki duruma tarihsel olarak müdahil olması, bu olaylara [barış sürecine – tabii ki tarafların talep ettiği ölçüde – katılmamızı gerektiriyor.” ifadelerine yer verilmiştir. Eurasianet’in haberine göre, Moskova’yı İkinci Karabağ Savaşı sırasında güvenlik garantilerini yerine getirmemekle suçlayan Ermeni yetkililer, Rusya’nın barış sürecine daha fazla müdahil olma fikrine pek sıcak bakmamaktadır. 19 Ağustos’ta bir Ermenistan Dışişleri Bakanlığı temsilcisi, Rus diplomatları “açıkça önyargılı, çoğu zaman saygısız yorumlar” yapmakla suçlayarak, Rusya’nın Ermeni ve Azeri yetkililer arasında “yapıcı görüşmeleri” desteklediği yönündeki iddiaları sorgulamıştır.
News
