Rusya, uluslararası yaptırımlar nedeniyle karşılaştığı ödeme problemleriyle başa çıkmak için kripto paraları uluslararası ödemelerde deneysel olarak kullanmaya 1 Eylül’den itibaren başlayacağını duyurdu. ABD’nin Rusya’ya yönelik yaptırımları artırmaya devam etmesi, Rus şirketlerinin uluslararası ticaret süreçlerinde ödeme alıp göndermekte zorlanmasına yol açtı. Bu durum, Rus hükümetinin çeşitli alternatif çözümler arayışına girmesine neden oldu. Daha önce sert bir tutum sergileyen Rus yetkililer, artık kripto paralar konusunda çok daha ılımlı bir yaklaşım benimsiyor.
Rusya Merkez Bankası, 2022’de savaşın patlak vermesinden önce kripto paraların tamamen yasaklanmasını talep etmişti. Ancak, Ukrayna’daki çatışmalar sonucunda Rus bankalarının SWIFT sisteminden çıkarılması, kripto paraların kullanımını artırdı. Devlet Başkanı Vladimir Putin, 8 Ağustos’ta imzaladığı bir kararname ile kripto paraların uluslararası ödemelerde ve Forex işlemlerinde deneysel bir şekilde kullanılmasına yasal zemin sağladı. Bu süreç, 1 Eylül’de başlayacak ve Rusya Merkez Bankası tarafından denetlenecek.
Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina, 30 Temmuz’da yaptığı açıklamada, yıl sonuna kadar uluslararası ödemelerde kripto para kullanımının başlayabileceğini belirtti. Maliye Bakanı Anton Siluanov ise 14 Ağustos’ta, kripto para borsalarının yasallaştırılması için çalışmalar yürüttüklerini ifade etti. Ancak birçok ülkenin kripto paralara yönelik kendi düzenlemelerini geliştirmesi, uluslararası ticaretin bu yeni sistemde nasıl işleyeceği ve güvenliği konusunda belirsizlikler yaratıyor.
Stabil Coinlerin Kullanımının Artması Bekleniyor
Uzmanlar, Rusya’nın başlattığı kripto para deneme sürecinde, 2014’te geliştirilmeye başlanan Ulusal Ödeme Kartı Sistemi’nin önemli bir rol oynayacağını vurguluyor. Rusya Merkez Bankası’nın bu sistem üzerinde tam kontrol sahibi olması, bu tercihin arkasındaki önemli bir neden olarak öne çıkıyor. Ülkenin yerli ödeme sistemi olan Mir de bu platform üzerinden çalışıyor. Uluslararası ödemelerde en çok kullanılacak kripto para türünün stabil coinler olması bekleniyor. Stabil coinler, değeri itibari paralar, emtialar veya Bitcoin gibi diğer kripto paralarla ilişkilendirilmiş olan kripto para birimlerini ifade ediyor.
Rusya Merkez Bankası, 10 Temmuz’da yayımladığı bir raporda, stabil coinlerin ülkedeki dolaşımına ilişkin kurallar belirleyecek bir mekanizma oluşturma yönünde değerlendirmeler yaptığını bildirmişti. Uluslararası ticarette kripto para kullanımında, özellikle BRICS ülkeleri arasında işbirliğine ihtiyaç duyuluyor. Brezilya, Güney Afrika ve Hindistan’da yetkililer, bu konuda çeşitli çalışmalar yürütüyor. Ancak, Çin’de kripto paraların kullanımı yasaklanmış durumda.
Kripto Paraların İş Dünyasına Etkisi
Rus merkezli Transstroy Bankası’nın yayınladığı bir araştırma, kripto paraların uluslararası ödemelerde kullanılmasının iş dünyası ve ekonomi için yeni fırsatlar sunduğunu ortaya koydu. Ancak bu süreçte birçok zorlukla da karşılaşılabileceği belirtiliyor. Ülkelerdeki düzenleyici kısıtlamalar, teknik karmaşıklıklar ve kripto paraların değerindeki dalgalanmalar, bu zorlukların başında geliyor.
Dijital Ruble Deneme Süreci Devam Ediyor
Rusya Merkez Bankası, dijital rubleye yönelik deneme sürecini geçen yıl başlatmıştı ve bu sürecin kripto para uygulamalarıyla entegre bir şekilde ilerlemesi bekleniyor. Dijital yuanın gelişiminden esinlenen Rusya, ticaretin en büyük ortağı olan Çin ile kripto paralar ve dijital rubleyi kullanmayı umuyor. Rus parlamentosunun alt kanadı Duma’nın Mali Piyasalar Komitesi Başkanı Anatoliy Aksakov, haziranda yaptığı bir açıklamada, “Hem biz hem de Çin belirli bir deneyime sahibiz, bu yüzden dijital para birimlerinde ödeme sürecini başlatmak ilginç olabilir. Teknolojik olarak oldukça yakınız. Dost bir ülke olduğu için Belarus’la da deneme yapmamız mümkün.” ifadelerini kullandı.
Ağustos 2023 itibarıyla devam eden dijital ruble deneme süreci, şu an için yaklaşık 30 şirket ve 11 şehirde sınırlı bir şekilde kullanılıyor. Örneğin, petrol şirketi Lukoil’in bazı benzin istasyonlarında dijital ruble kullanılmakta, ayrıca Moskova Metrosu’nda da bu dijital para birimi ile ödeme kabul ediliyor. Rusya Merkez Bankası Başkanı Nabiullina, dijital rublenin 5 yıl içinde hayatın önemli bir parçası olacağını öngörüyor. Putin ise 17 Temmuz’da Moskova’da düzenlediği bir toplantıda, “Bu, özünde ulusal para birimimizin başka bir şeklidir. Özelliği, vatandaşların ve işletmelerin hangi bankada hesapları olduğuna bakılmaksızın dijital rubleyi kullanabilmeleridir.” şeklinde konuştu. Dijital rublenin yaygınlaştırılması gerektiğini vurgulayan Putin, finans ve ekonomik faaliyetlerde kullanılmasına yönelik çalışmaların hızlandırılması talimatını verdi. Uzmanlar, Rusya’nın dijital rubleyi uluslararası ödemelerde başarılı bir şekilde kullanabilmesi için öncelikle iç piyasada deneme sürecinin başarılı bir şekilde tamamlanması gerektiğini ifade ediyor.