Avrupa Birliği (AB) üyesi altı ülke, Rusya’dan deniz yoluyla taşınan ham petrole uygulanan varil başına 60 dolarlık tavan fiyatın daha da düşürülmesini istemektedir. Bu ülkeler; İsveç, Danimarka, Finlandiya, Letonya, Litvanya ve Estonya, AB Komisyonu’na, G7 ülkeleri tarafından belirlenen Rus petrolü için tavan fiyatın indirilmesi talebini içeren bir mektup göndermiştir.
Mektupta, tavan fiyat uygulamasının Rusya’nın petrol ihracatından elde ettiği gelirleri hedef aldığına dikkat çekilmiştir. Bu durumun, ülkenin en önemli gelir kaynaklarından birini zayıflattığı vurgulanmış ve bunun hayati önem taşıdığı ifade edilmiştir. Tavan fiyatının daha da düşürülmesinin, mevcut yaptırımların etkisini artıracağına dair inançlarını dile getiren ülkeler, uluslararası petrol piyasasında son dönemde tedarikin 2022 yılına kıyasla daha güvenli hale geldiğini belirtmişlerdir.
Ayrıca, daha düşük bir tavan fiyatının arz şoku riskini azaltacağına da işaret edilmiştir. Mektupta, Rusya’nın gelir elde etmek için enerji ihraç etmek zorunda olduğu ve bu nedenle önemli ölçüde düşük bir fiyatı kabul etme olasılığının yüksek olduğu ifade edilmiştir.
Rus Petrolüne Yaptırımlar
G7 ve AB ülkeleri, Rusya’dan deniz yoluyla taşınan petrole yönelik ithalat yasağı ve varil başına 60 dolar tavan fiyat uygulamasını 5 Aralık 2022’de yürürlüğe koymuştur. Bu çerçevede, Rus petrolünün üçüncü ülkelere belirlenen fiyattan daha yüksek bir seviyede satılması durumunda, G7 ve AB ülkeleri içerisindeki şirketler, bu petrole nakliye, sigorta ve aracılık gibi çeşitli hizmetleri sunamamaktadır. Söz konusu hizmetlerin sağlanabilmesi için Rus petrolünün tavan fiyatın altında işlem görmesi gerekmektedir.
AB, ayrıca Rusya’dan deniz yoluyla taşınan dizel ve sıvı yakıt (fuel-oil) gibi çeşitli rafineri petrol ürünlerine yönelik ithalat yasağını ve bu ürünlere tavan fiyat uygulamasını 5 Şubat 2023 itibarıyla başlatmıştır. Bunun yanı sıra, AB ve G7 ülkeleri, Rusya’nın üçüncü ülkelere yapacağı rafineri petrol ürünleri ihracatına da çeşitli kısıtlamalar getirmiştir.
Bu bağlamda, Batı ülkeleri, Rusya’ya yönelik iki farklı tavan fiyat uygulaması başlatmıştır. Buna göre, Rus dizeline ve gaz yağına varil başına 100 dolar, daha düşük değerli sıvı yakıt ve açık renkli petrol ürünlerine ise varil başına 45 dolar tavan fiyat getirilmiştir.