Beslenme ve Diyet Uzmanı Diyetisyen Mısra Beste Köleoğlu, sağlıklı kilo almanın yolları hakkında önemli bilgiler sunuyor. Kilo alma sürecinin genellikle enerji dengesine dayandığını belirten Uzm. Dyt. Köleoğlu, “Tüketilen kalorinin harcanandan fazla olması kilo alımını tetikler. Ancak bu basit denklem, günlük yaşamda birçok faktörden etkilenir. Modern yaşam koşulları, hareketsizlik ve beslenme alışkanlıkları bu faktörlerin başında gelmektedir. Yoğun iş temposu ve stres altında olan bireyler, sıklıkla hazır gıdalara yönelmekte ve bu da kalori alımını artırmaktadır. Stres hormonu olarak bilinen ‘kortizol’, iştahı artırarak kilo alma sürecini hızlandırabilir” diye ifade etti.
Hormonal Dengesizliklerin Rolü
Diyetisyen Köleoğlu, hormonal dengesizliklerin kilo alımında önemli bir etken olduğunu dile getiriyor. “Örneğin, tiroit bezlerinin yavaş çalışması (hipotiroidi), metabolizma hızını düşürerek vücudun enerji yakma kapasitesini kısıtlamaktadır. Aynı zamanda, insülin direnci veya polikistik over sendromu gibi metabolik rahatsızlıklar da kilo alımını kolaylaştırabilir. Son yıllarda yapılan araştırmalar, bağırsak mikrobiyotasının kilo üzerinde etkili olduğunu ortaya koymuştur. Sağlıklı bir bağırsak mikrobiyotası, enerji dengesini ve metabolizmayı olumlu yönde etkilerken; dengesiz bir yapı ise kilo artışına neden olabilmektedir” dedi.
Genetik ve Kişisel Faktörler
Kilo alımında genetik ve kişisel faktörlerin etkisini vurgulayan Uzm. Dyt. Köleoğlu, “Genetik, kilo alım sürecinin önemli belirleyicilerinden biridir. Ailede kilo alma eğilimi olan bireyler, genetik olarak yağ depolamaya daha yatkın olabilirler. Vücudun metabolizma hızını, iştahı düzenleyen hormonları ve yağ hücrelerinin dağılımını kontrol eden genler, kilo alımında büyük bir rol oynamaktadır. Ancak, genetik yatkınlık kader değildir. Sağlıklı bir yaşam tarzı benimseyerek bu etkiler büyük ölçüde sınırlandırılabilir. Ayrıca, kişisel alışkanlıklar da genetik kadar önem taşımaktadır. Hareketsiz bir yaşam tarzı, sağlıksız beslenme ve düzensiz uyku kilo alımını hızlandırabilir. Bireyin psikolojik durumu da kilo üzerinde doğrudan etki yapabilir. Stres, depresyon veya yeme bozuklukları, kilo alımını artıran ya da engelleyen faktörler arasında yer alır” şeklinde konuştu.
Sağlıklı Kilo Alımının Yöntemleri
Sağlıklı kilo alımının, sadece kalori miktarını artırmanın ötesinde bir anlayış gerektirdiğine dikkat çeken Uzm. Dyt. Köleoğlu, “Kalorinin kaynağı, sağlığınızı korumanız açısından son derece önemlidir. Fast-food gibi işlenmiş gıdalar yerine, doğal ve besleyici gıdaları tercih etmek bu sürecin temel taşını oluşturur. Örneğin, tam tahıllar, sağlıklı yağlar (zeytinyağı ve avokado gibi), kaliteli protein kaynakları (et, tavuk, balık, yumurta) ve taze sebzeler, sağlıklı kilo alımı için ideal seçimlerdir. Günlük öğün düzenine de dikkat etmek gerekmektedir. Ana öğünlerin yanı sıra, enerji yoğunluğu yüksek ve besin değeri zengin ara öğünler eklemek, kilo alımını destekler. Bir avuç badem, fındık veya tam buğday ekmeği üzerine sürülmüş fıstık ezmesi gibi ara öğünler, vücuda ihtiyaç duyduğu kaloriyi sağlarken aynı zamanda doyurucu bir alternatif sunar. Ayrıca, egzersiz de kilo alım sürecinin ayrılmaz bir parçasıdır. Ağırlık antrenmanları, alınan kalorinin kas kütlesi olarak depolanmasına yardımcı olur ve sağlıklı bir vücut yapısını destekler” ifadelerini kullandı.
Kilo Alması Gereken Bireyler
Hangi bireylerin kilo alması gerektiğine değinen Uzm. Dyt. Köleoğlu, “Kilo almak, herkes için gerekli bir süreç değildir. Ancak bazı bireyler için bu, sağlık gerekliliği haline gelebilir. Örneğin, BKİ’si 18.5’in altında olan bireyler zayıf kabul edilir ve bu durum bağışıklık sistemini zayıflatabilir, hastalıklara karşı direnci azaltabilir. Ayrıca, kas kaybı yaşayan sporcular veya kronik hastalıklardan sonra iyileşme dönemindeki bireyler için de kilo alımı oldukça önemli bir gerekliliktir. Sağlıklı kilo alımı, yalnızca fiziksel görünümü değil, aynı zamanda genel sağlık durumunu da iyileştirir” dedi.
İşlenmiş Gıdalardan Uzak Durulmalı
Kilo almaya çalışırken dikkat edilmesi gereken noktaları paylaşan Uzm. Dyt. Köleoğlu, “Kilo alma sürecinde aşırıya kaçmamak ve sağlığı ön planda tutmak esastır. İşlenmiş gıdalardan, rafine şekerlerden ve trans yağlardan uzak durulmalıdır. Bu tür gıdalar kısa vadede kilo almayı kolaylaştırsa da uzun vadede ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Hedeflenen kilo alım hızı, haftada 0.5-1 kg arasında olmalıdır. Daha hızlı kilo alımı, vücudun yağlanmasına neden olabilir ve bu da sağlıklı bir süreç değildir” dedi.
Tok Tutan Yiyecekler
Tok tutan yiyeceklerin genellikle lif ve protein açısından zengin olduğunu belirten Uzm. Dyt. Köleoğlu, “Tam tahıllı ürünler (örneğin yulaf, kepekli ekmek), sebzeler (brokoli, ıspanak gibi) ve baklagiller (mercimek, nohut) uzun süre tokluk hissi sağlar. Ayrıca, sağlıklı yağlar içeren avokado, ceviz ve zeytinyağı da tokluk hissini artırabilir. Protein kaynakları arasında ise yumurta, yoğurt, tavuk ve balık öne çıkmaktadır. Bu yiyecekler, sindirimi yavaşlatarak ve midenin doluluk hissini artırarak uzun süre tok kalmayı destekler” açıklamasında bulundu.
Kilo Alımını Hızlandıran Zararlı Besinler
Kilo alımını hızlandıran bazı besinlerin uzun vadede sağlığa zarar verebileceğini vurgulayan Uzm. Dyt. Köleoğlu, “Trans yağ içeren cips, margarin ve hazır atıştırmalıklar, kalp sağlığını tehdit ederken, şekerli içecekler ve tatlılar metabolizmayı olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, aşırı tuzlu gıdalar vücutta su tutulumuna neden olabilir ve bu da sağlıksız bir kilo artışına yol açar. Bu tür besinlerden uzak durmak, kilo alım sürecinin sağlıklı bir şekilde ilerlemesi için gereklidir” dedi.
Akdeniz Diyeti Tercih Edilebilir
Uzun vadede sağlıklı bir kiloda kalmanın sürdürülebilir bir beslenme planı ile mümkün olduğunu belirten Uzm. Dyt. Köleoğlu, “Akdeniz diyeti gibi doğal yağlar, taze sebze-meyve ve tam tahıllar içeren bir diyet, hem kilo kontrolünü destekler hem de genel sağlığı iyileştirir. Düzenli egzersiz yapmak, yeterli uyku almak ve stres yönetimi, sağlıklı kilo kontrolünün diğer önemli bileşenleridir. Dengeli bir yaşam tarzı, yalnızca fiziksel sağlığı değil, zihinsel sağlığı da olumlu yönde etkilemektedir” ifadelerini kullandı.