Sayıştay’ın Raporları ve Sansür Uygulamaları
Sayıştay, kamu denetimini sağlamak amacıyla hazırladığı raporları, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunarak kamuoyunu bilgilendirmektedir. Ancak son yıllarda, özellikle Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na ait raporların içeriğinde ciddi bir azalma gözlemlenmiştir. 2020 yılına ait raporda, toplamda 189 sayfa ve 37 bulgu bulunurken, sonraki yıllarda bu sayfa sayısı her yıl 50’şer sayfa azalarak son rapor 39 sayfaya ve yalnızca 12 bulguya düşmüştür.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkan Yardımcısı ve TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonu üyesi Deniz Yavuzyılmaz, SÖZCÜ’ye yaptığı açıklamada, raporların iktidar tarafından sansürlenmesinin 2021 yılında Sayıştay başkanının değişmesiyle birlikte daha belirgin hale geldiğini ifade etmiştir. Yavuzyılmaz, Sayıştay’ın Avrasya Tüneli’nden 5 yılda 8 milyon 12 bin 844 aracın kaçak geçtiğini, işletici şirkete 26 milyon 804 bin lira fazla garanti parası ödendiğini ve 19.7 milyar liralık 9 ihalede usulsüzlükler belirlendiğini dile getirmiştir.
Bu Bulguların Yok Olması
Sayıştay, devleti zarara uğratan bu uygulamalarla ilgili olarak Ulaştırma Bakanlığı’ndan gereken tedbirleri almasını istemiş, ancak ne yazık ki bu talepler sonuçsuz kalmıştır. Eylül 2024’te tamamlanıp, 2023’ü kapsayan son raporda, daha önce belirtilen bulguların hiçbirine yer verilmemiştir. “Gereği yapılsın” denilen saptamalar adeta buharlaşmış ve rapor, yine daha fazla eksiklik barındıran bir hale gelmiştir.
Deniz Yavuzyılmaz, konuyla ilgili suç duyurusunda bulunduğunu belirterek, “Raporların iktidar tarafından sansürlenmesi, 2021’deki Sayıştay başkanı değişikliği sonrası artış gösterdi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na ait çok önemli bulgular, gereği yapılmadığı halde son rapordan çıkarılmış ve böylece yok olmuştur. Raporun hacminin 2-3 katına çıkması gerekirken, her türlü olumsuzluğu gizleyerek raporu kuşa çevirmişlerdir. Bu konuda suç duyurusunda bulundum ve iktidarın kendisini denetleyen Sayıştay’ı yok etme çabası içindeki bir yaklaşım sergilediğini düşünüyorum.” ifadelerini kullanmıştır.
Son Raporun İçeriği
Sayıştay’ın son Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı raporunda, “Avukatlık vekalet ücretlerinin giderler yerine yatırımlar hesabına kaydedilmesi, depozito ve teminat muhasebe işlemlerinde dönemsellik ilkesine uyulmaması, kurum taşınmazlarının kayıtlarında eksiklikler olması, asgari ücret destek primlerinin Türkiye İş Kurumu’na gönderilmemesi, kamu idaresi alacaklarına ilişkin takipte eksiklikler bulunması, denetim kontrol listelerinin güncellenmemesi ve yıllık değerlendirme raporunun hazırlanmaması” gibi suya sabuna dokunmayan bulgular yer almıştır. Bu aksaklıkların sona erdirilmesi talep edilmiştir.
Öne Çıkan Bulguların Yokluğu
- 19.7 milyar lira bedelli 9 ihalenin, doğal afet ve salgın hastalık yasası maddesine dayandırılarak, istenmeyen firmayı eleme amacıyla kullanılan pazarlık 21-B usulü ile yapılması.
- Gayrettepe-İstanbul Yeni Havalimanı metro yapımı için şirkete 7 milyon 945 bin 479 Euro ödenmesine rağmen, kazı bedelinin sözleşme gereği ilgili şirketten tahsil edilmemesi.
- Avrasya Tüneli’nden kaçak geçen araçların muayenesi, alım satımı ve yurt dışına çıkışının önlenmesi için Bakanlığın üstlendiği yükümlülüğün yerine getirilmemesi.
- Kaçağın önlenmesi ve kaçak geçen araçların izlenip para tahsilatı yapılması halinde şirkete 26 milyon 804 bin 423 lira daha az garanti ödemesi yapılacağının belirlenmesi.
- Tünel geçiş ücreti zammı ve garanti ödemesinde 1 Ocak yerine 2 Ocak günlü döviz kurunun esas alınması ile otomobillerden 4.50 lira, minibüslerden de 6.80 lira fazla ücret alınıp, toplam 13 milyon 130 bin lira fazla tahsilat yapılması.
News
