Sırbistan’da haftalardır süren protestolar sırasında, polisin askeri bir “sonik silah” kullandığı yönünde ciddi iddialar ortaya atıldı. Sırbistan polisi, böyle bir silahın kullanıldığını kesin bir dille reddetmesine rağmen, sosyal medyada yayımlanan görüntülerde binlerce protestocunun aniden sessizleşip kaçışmaya başlaması, bu silahın varlığına dair şüpheleri artırdı. Muhalefet yetkilileri ve insan hakları kuruluşları, dünya genelinde yasaklı olan ve özellikle Çin hükümeti tarafından protestolarda kullanılan sonik silahların kullanılmasını şiddetle kınadı.
‘Beni Devirmeniz İçin Önce Öldürmeniz Gerek’
Hükümet karşıtı gösteriler, geçen yıl Kasım ayında Novi Sad tren istasyonunun çökmesi sonucu yaşanan ölümler sonrasında patlak verdi. Ülkenin dört bir yanından katılım gösteren binlerce insan, bu protestolara destek verdi. Kamu Meclisi Arşivi adlı insan hakları kuruluşu, protestolara katılan kişi sayısını 275 bin ila 325 bin arasında tahmin ederken, Sırbistan hükümeti bu sayının sadece 107 bin olduğunu açıkladı. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, protestolardan önce güvenlik güçlerine göstericilere karşı güç kullanma talimatı vermişti. Vucic, “Beni devirmek istiyorsanız, bunun için öldürmek zorunda kalacaksınız” şeklinde sert bir açıklama yaptı.
Alman yayın kuruluşu Deutsche Welle’ye konuşan protestocu Dušan Simin, yaşananları şu sözlerle anlattı: “Ses, cumhurbaşkanlığı binasından bir uçağın inişi gibi bir şeydi. Kaçamıyorduk, ne yapacağımızı bilmiyorduk. İnsanlar içgüdüsel olarak sokağa bir şey geliyor sandı ve kenara doğru koşmaya başladı. Hepimiz üst üste düştük.”
Belgrad Güvenlik Politikası Merkezi, olayları “barışçıl protestoculara karşı yasaklı silahların hukuksuz ve insanlık dışı kullanımı” olarak nitelendirdi. Kuruluş, yaptığı açıklamada, “Akustik cihazlar ve benzeri silahların kullanımı yasa dışıdır. Mevcut Polis Kanunu’nda izin verilen toplum olaylarına müdahale yöntemleri arasında yer almamaktadır” ifadelerini kullandı.
Ses Silahı Kullanıldı mı?
Balkan haber kanalı N1’e konuşan askeri analist Aleksandar Radić, yaşananların bir ses silahı ya da uzun menzilli akustik cihaz (LRAD) kullanımı sonucu meydana geldiğini iddia etti. Radić, “Tüm göstericiler barışçıl bir şekilde 15 dakikalık saygı duruşundayken bu silah kullanıldı. Bu eylemin tek amacı kaba kuvvetle güç gösterisi yapmak, halka karşı duyulan nefreti göstermektir” dedi. Ses silahları, orta-yüksek frekansta sirene benzer bir ses yayarak, hedef alınan kişilerin acıyla dengelerini bozarak etkisiz hale getirmekte ve işitme kaybına neden olmaktadır.
Yayımlanan videolarda protestocuların kaçışması, LRAD kullanımına göre olağandışı bir durumu işaret ediyor. Ancak birçok protestocunun işitme kaybı ve baş dönmesiyle hastanelere başvurduğu bildirildi. Devlet kanalı RTS’ye göre, Vučić, hukuk makamlarından “protestolar sırasında ses silahlarının kullanıldığı” yönündeki iddialara yanıt vermelerini talep etti. Vučić, “Adalet Bakanlığı ve savcılığa sesleniyorum. Bu silahı kullananları yargılasınlar. Kullanılmadığını biliyoruz ama yine de incelensin. Ancak bu büyük yalana inanarak halkı yanıltanları da yargılasınlar” şeklinde konuştu. Belgrad’daki hastaneler, olayın ardından çok sayıda kişinin hastaneye giderek tedavi gördüğü iddialarını kesin bir dille yalanladı.
News
