Şans oyunlarında dikkate değer bir örnek oluşturan Stefan Mandel’in hayatı, doğru olasılık hesaplarının nasıl önemli bir rol oynayabildiğini gösterir. Romanya kökenli ekonomistin kariyeri boyunca Romanya, Avustralya ve ABD’de toplam 14 kez büyük ikramiyeyi kazandığı ifade edilir.
Olasılıkları sistemli bir şekilde küçültme fikrini benimseyen Mandel’in başarısının temelinde, piyangoyu basit bir kumar olarak görmek yerine çözümlenmesi gereken rasyonel bir problem olarak yaklaşması yatıyor. Romanya’da nispeten düşük bir maaşla yaşarken geliştirdiği “kombinasyonel yoğunlaştırma” yöntemiyle, 49 rakam arasından seçilecek 6 sayının sunduğu yaklaşık 14 milyon olasılığı, kendi algoritmasıyle 569 alt grup halinde sınıflandırmayı başarmıştır.
Bir formülün yalnızca kağıt üzerinde kalması Mandel için söz konusu değildir. Avustralya’ya göç ettikten sonra yöntemi ölçeklendiren düşünce, şu adımları içermektedir: Büyük ikramiyenin, tüm kombinasyonları oynamak için gerekli maliyetin en az üç katına ulaşmasını beklemek. Uluslararası Loto Fonu adını verdiği bir örgüt kurarak binlerce yatırımcıdan sermaye toplamış; bilgisayarlar ve yazıcılar yardımıyla milyonlarca kombinasyonu kağıda dökmüş ve bu biletleri kurala uygun şekilde fiziksel olarak onaylatmıştır.
Sisteminin dönüm noktası 1992 yılında Virginia’da gerçekleşti. Yaklaşık 7 milyon farklı kombinasyon içeren bir çekilişte, 6,4 milyon biletle oynanan oyun sonucunda 27 milyon dolarlık büyük ödülü kazanmıştır. Bu olay, dünya piyango otoritelerini harekete geçirmiştir. Günümüzde Fransız Loto’su gibi bazı sistemler, Mandel’in yönteminin işleyişine karşı matematiksel ve hukuki engeller koymuştur. Kombinasyon sayılarını artırmak, bilet fiyatlarını yükseltmek ve milyonlarca bileti fiziksel olarak onaylatma gerekliliği, Mandel’in yaklaşımını tarih kitaplarına taşıyan başlıca engeller olarak görülür.
News
