Sudan’da Siyasi Gelişmeler
Egemenlik Konseyi tarafından yapılan açıklamaya göre, Sudan’ın lideri General Abdulfettah Burhan, Norveç’in Sudan Büyükelçisi Endre Stiansen‘i ülkenin doğusunda yer alan Port Sudan kentindeki ofisinde kabul etti. Görüşme sırasında Burhan, Sudan’ın Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile diyalog kurma konusunda istekli olduğunu, ancak Cidde Bildirgesi‘nin uygulanması ve müzakereler için gözlemcilerin belirlenmesi gibi konularda “kırmızı çizgileri” olduğunu ifade etti. Norveç Büyükelçisi Stiansen ise, ülkesinin Sudan ve ABD hükümetleri arasında görüşleri yakınlaştırmada rol oynamak istediğini belirtti.
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, 23 Temmuz’da Sudan ordusu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) için ateşkes müzakereleri kapsamında 14 Ağustos’ta İsviçre‘ye davet ettiğini açıkladı. Blinken, Cidde müzakere sürecinin önemine vurgu yaptı ve bu sürecin devam ettirilmesi gerektiğini belirtti. ABD’nin Sudan Özel Temsilcisi Tom Perriello, uluslararası ve teknik ortaklarla birlikte açılış oturumunun gerçekleştirildiğini duyurdu. Bu ortaklar arasında İsviçre, Suudi Arabistan, Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Afrika Birliği ve Birleşmiş Milletler (BM) temsilcileri yer aldı. HDK heyeti, müzakerelere katılmak üzere Cenevre‘ye gelirken, Sudan ordusunun görüşmelere katılmadığı bilgisi geldi.
Sudan hükümeti, yeni bir platforma ihtiyaç olmadığını ileri sürerek, BAE’nin gözlemci olarak bu görüşmelere katılmama isteği gibi gerekçelerle Cenevre müzakerelerine itiraz etti. Hükümet, Suudi Arabistan’ın Cidde kentinde geçen yıl varılan anlaşmalara bağlı kalınması gerektiğini savunuyor. Ayrıca, ABD’nin “isyancı milisleri” (HDK) Cidde Bildirgesi’ni uygulamaya zorlama konusunda kararlı olmadığını iddia etti.
Cidde Bildirgesi
Sudan’da ordu ile HDK arasında çatışmaların sona ermesi amacıyla Suudi Arabistan‘ın Cidde şehrinde gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda 11 Mayıs 2023 tarihinde “Cidde Bildirgesi” imzalandı. ABD ve Suudi Arabistan’ın arabuluculuğunda yapılan bu görüşmeler, Sudan ordusu ve HDK’nin sivillere zarar verecek herhangi bir saldırıdan kaçınması gerektiğini vurguladı. Sudan halkının çıkarlarının iki taraf için öncelik olduğunun altı çizildi. Ancak, Sudan ordusu HDK’nin başkent Hartum‘da sivil yerleşim yerleri ve kamu tesislerini boşaltmadığını belirterek, tekrar eden ihlalleri bahane göstererek Temmuz ayında Cidde’deki görüşmelerden çekildi.
Sudan’da Durum
Sudan’da 30 yıl süren Ömer el Beşir iktidarının halk ayaklanmasıyla devrilmesinin ardından, sivillerin katılımıyla oluşturulan hükümete karşı ordunun ve HDK’nın ortak darbe yapması sonucunda yaşanan güç mücadelesi 16 aydır devam ediyor. Nisan 2023 ortasında başlayan ve ülkenin birçok eyaletinde süregelen savaşta, ordu kuzey ve doğu bölgelerinde hakimiyetini korurken, HDK’nin batı ve güney bölgelerinde etkili olduğu gözlemleniyor.
Savaşın sona ermesi için başlatılan Suudi Arabistan ve ABD arabuluculuğundaki Cidde görüşmeleri, Mısır’ın öncülüğünde gerçekleştirilen Sudan’a komşu ülkelerin barış girişimleri, Doğu Afrika’da Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesi’nin çabaları ve Bahreyn’in başkenti Manama‘da yapılan görüşmeler sonuçsuz kaldı. Birleşmiş Milletler verilerine göre, dünyanın en büyük yerinden edilme ve açlık krizinin yaşandığı Sudan’daki çatışmalar sonucunda 18 bin 800’den fazla kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 10 milyon kişi yerinden edildi ve 25 milyondan fazla kişi insani yardıma muhtaç durumda.
News
