Suriye’de Ekonomik Kriz ve Para Birimleri Üzerine Değişiklikler
Esad rejiminin sona ermesinin ardından Suriye, yalnızca siyasi bir çalkantı değil, aynı zamanda derin bir ekonomik krizle de yüzleşiyor. Yıllardır yasak olan Dolar ve Türk Lirası, Suriye Lirası’nın büyük değer kaybı yaşamasının ardından yeniden gündeme gelmiş durumda. Ülkede bankalar ve döviz bürolarında ciddi sıkıntılar yaşanıyor. Sözcü muhabiri Gülnur Saydam’a konuşan bir Suriye vatandaşı, “Esad döneminde sadece Suriye parası kullanıyorduk. Diğer paralar hiçbir şekilde geçmiyordu. Suriye parasını da yalnızca merkez bankasından alabiliyorduk. Paranın kontrolü tamamen devletin elindeydi. Şimdi her şey değişti.” sözleriyle mevcut durumu özetledi.
Döviz Kullanımına Getirilen Yasaklar
20 Haziran 2024 tarihinde, devrik Başkan Beşar Esad, Suriye Lirası dışındaki tüm para birimlerini yasaklayan bir yasayı onayladı. Bu yasa gereği, Suriye vatandaşları herhangi bir ürünü veya hizmeti satın alabilmek için yalnızca Suriye Lirası kullanmak zorunda kaldılar. Ancak bu para biriminin değeri oldukça düşük olduğundan, alışveriş yapmak ve alım gücünü korumak son derece zor hale geldi. Yasağa uymayan kişiler, hapis cezası riski ile karşı karşıya kalıyordu. Sözcü muhabirine konuşan bir vatandaş, “Biz burada üretim yapıp Suriye Lirası ile alışveriş yapıyoruz.” dedi. Muhabirin “Dolar ya da TL geçmiyor mu?” sorusuna ise “Hayır, kullanmıyoruz. Eğer kullanırsak hapis cezası var.” şeklinde yanıt verdi.
Suriye’yi ziyaret eden yabancılara Dolar kullanma izni verilse de, Türk Lirası kullanmak oldukça zor bir durum haline geldi. Yeni yönetim sisteminin belirsizliği nedeniyle Türk Lirası hala geçerli değil. Türkiye’den Şam’a Türk Lirası aktarmak mümkün değilken, döviz bürolarında Türk Lirası veya Dolar’ı Suriye Lirası’na çevirmek de mümkün olmuyor. Bu nedenle, cebinde Türk Lirası bulunanlar büyük sıkıntılar yaşıyor.
‘Türk Lirası Alınır’ Levhaları
13 yıllık savaşın ardından ekonomisi alt üst olan Suriye’de, günlük alışveriş için dahi tomarla Suriye Lirası gerekmekte. Ülkeye dönenlerin ve yabancıların cebinde ise Dolar, Türk Lirası gibi dövizler mevcut. Böyle bir ortamda, ihtiyaçlar doğrultusunda piyasa kendi dinamiklerini oluşturmaya başladı. Döviz büroları ve marketler, Dolar ve Türk Lirası kabul ettiklerine dair levhalar asmaya başladılar. Ancak bu dövizlerin ne kadar değerden bozulacağına dair bir sistemin olmaması, belirsizlik yaratıyor.
Şam Ticaret Odası Başkanı Basil Hemvi, yeni yönetimin “rekabete dayalı bir serbest piyasa sistemi kuracağını” ifade etti. Ancak ticaretin, bu sistem kurulana kadar herhangi bir para birimi ile yapılabileceğini de sözlerine ekledi. Özellikle Halep ve İdlib gibi önemli merkezlerde yaygın olan Türk Lirası’nın, başkent Şam’da da kendine yer bulması bekleniyor.
News
