Vergi düzenlemeleriyle birlikte taksi sektöründe köklü bir dönüşüm başlıyor. Basit usulden gerçek usule geçiş sonrası, yeni plakalı araç sahiplerinin 15 gün içinde Taksi Mali Cihazı’nı kurması gerekecek. Bu süre geçtikten sonra hasılat anlık olarak Maliye’yle paylaşılacak ve taksimetre ile entegre çalışan sistem fişleri otomatik olarak kesecek. Düzenlemenin sektörde gelir kaybı ve plaka değerlerinde düşüş ihtimallerini beraberinde getirdiği konuşuluyor.
15 GÜN İÇİNDE ZORUNLULUK – Yeni plaka alan sürücüler için cihazın takılması 15 gün içinde, diğer plaka sahipleri ise en geç 1 Eylül 2026’ya kadar bu geçişi tamamlamak zorunda. Esnaf odalarının toplandığı bazı toplantılarda, gerçek usuldeki vergilerin yüzde 20’lik oranından yüzde 1,5’a kadar düşeceği yönünde tahminler dile getirildi; ancak Maliye henüz bu konuda net bir açıklama sunmadı.
TAXİ METRETEN BAĞIMSIZ ÇALIŞAMAYACAK – Yeni sistemde taksimetre, Taksi Mali Cihazı’ndan bağımsız olarak çalışamayacak. Aynı şekilde Mali Cihazı da tek başına fiş ya da e-belge üretemeyecek ve manuel giriş yapılamayacak. Böylece tüm işlemler eş zamanlı ve merkezi bir şekilde kayıt altına alınacak.
HARİCİ POS UYGULAMASININ SONA ERİŞİ – Bankaların taksiler için verdiği harici POS cihazı uygulaması artık tercih edilmedi. Bundan sonra ödeme işlemleri, taksimetre ve Taksi Mali Cihazı aracılığıyla gerçekleştirilecek.
KONUM BİLGİSİ – Taksi Mali Cihazı, GPS verileriyle konum bilgisini zaman damgasıyla saklayacak. Ancak taksimetre’de yer alan GPS verisiyle bu bilgiler elde edilebiliyorsa, cihazın bu özelliğe ihtiyaç duyulmayacak. Böylece kartlı ödeme yapan yolcuların hareket rotası da kayda geçmiş olacak.
TİCARETİN ZORLAYICI YAKLAŞIMI – Taksilerin ana giderleri yakıt olarak öne çıkarken, stopaj, bakım ve onarım, lastik giderleri ile plaka sahibi adına günlük yemek faturaları vergiden düşülebilecek. Ancak şoförlerin SGK primlerinin kendileri tarafından ödenmesi durumunda KDV ve gelir vergisinin nasıl hesaplanacağı halen netleşmedi. Yasa dışı kiralama ve galerici/komisyoncu etkilerinin de vergi yükünün kim tarafından karşılayacağı konusunda belirsizlik sürüyor. Günlük ciro yüksek olan bir takside kinden KDV ve gelir vergisini netleştirmek için daha fazla açıklamaya ihtiyaç duyuluyor.
KAYIT DIŞI TAŞIMA: PAZARLIK USULÜ İHTİMALLERİ – Bazı sürücüler, kayıt dışı çalışmayı sürdürebilmek adına yolcu taşıma işlemlerinde pazarlık usulünü kullanabilirler. Taksimetre açılmadığında, ücretlendirme vergiden muaf olarak yapılabilir ve yolculuk maliyeti yaklaşık yüzde 30 daha düşük gerçekleşebilir; bu durum ise yasa dışı olarak değerlendiriliyor. Yakalanma veya ihbar durumunda sürücüler ve araç sahipleri ciddi cezalarla karşılaşabilir. Trafik Kanunu’nun uygulanmasıyla ilgili cezaların güncel tutarı üzerinden yaptırımlar devam ediyor.
PLAKA FİYATLARININ GELİŞİMİ – Plaka piyasasında değerler aşağı yönlü hareketli. Yıllar önce emlak benzeri bir değere sahip plakalar, bugün ortalama bir bölgede 2+1 bir daire almak için yeterli olmayabilir durumda; vergilerle birlikte yaklaşık 10 milyon liraya kadar çıkabilen fiyatlar görülebiliyor. Yasa dışı plaka kiralamalarda ise ortalama 55 bin lira civarında rakamlar konuşuluyor. Güncel satışlarda alıcı sayısının azalması ve galerici-komisyoncu ağı tarafından belirlenen fiyatlar bu durumu etkiliyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin uyguladığı bazlı ticari plaka satışlarıyla ilgili olarak bütçeler ve vergi mevzuatı etkili olurken, Taksi Mali Cihazı kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından plaka fiyatlarında bir düşüş daha yaşandı. 15 gün sonraki uygulama süreci boyunca sektör bu dönüşüme hazırlanıyor, tüm hasılatın anlık olarak Maliye’ye iletilmesiyle çok yönlü bir değişim kapısını aralıyor.
News
