Türkiye’de tarım verilerinin doğru ve sağlıklı bir şekilde elde edilmesi, sürdürülebilir tarım politikalarının belirlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. İlk olarak 1927 yılında gerçekleştirilen tarım sayımı, 1950 sonrası kanunlarla belirli periyotlarda tekrarlanmış ve 1960’lar ile 2000’ler arasında düzenli olarak yapılmıştır.
Ancak, özellikle AKP iktidarı döneminde, yaklaşık olarak 22 yıldır tarım sayımı yapılmamış olması, tarımsal planlama ve politika geliştirmede ciddi boşluklar yaratmıştır. Günümüzde tarımda planlama ve öngörüde bulunmak, doğru verilerin elde edilmesine bağlıdır. Bu nedenle, sürekli ve güncel tarım sayımlarının yapılması, tarım sektörünün geleceği açısından hayati önem taşımaktadır.
Tarım ve Orman Bakanlığı ile Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) arasında, Eylül 2023’te imzalanan ‘Genel Tarım Sayımı Yapılmasına İlişkin Protokol’ ile yeni bir döneme giriş yapıldı. Bu protokol, 2001 yılından sonra ilk kez kapsamlı bir tarım sayımının yapılmasını öngörmekte ve planlama çalışmalarına büyük katkı sağlayacaktır. Bakanlık ve TÜİK, bu süreçte hem mevcut kayıtların güncellenmesini hem de saha verilerinin toplanmasını hedeflemektedir.
Ancak, resmî Gazete’de 10 Mayıs 2023’te yayımlanan Cumhurbaşkanı Genelgesi ile bu sürecin hızlandırılması ve tamamlanması yönünde yeni adımlar atıldı. Bu gelişmeler, tarımda planlamanın yeniden gündeme gelmesini sağlayarak, verilerin doğru ve güncel olması gerektiğinin altını çiziyor. Ayrıca, 2026 yılına kadar tamamlanması planlanan süreçte, saha çalışmalarının hızlandırılması ve verilerin yerinde toplanması büyük önem arz etmektedir.
CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım Orman Köyişleri Komisyon Üyesi Ömer Fethi Gürer, tarımda planlamanın önemi üzerinde durarak, geçmişteki uygulamaların tarım sektörünü olumsuz etkilediğini vurgulamaktadır. Gürer, şunları ifade etmektedir:
Gürer, özellikle iki yıl süren çalışmaların ve yapılanların büyük ölçüde protokol ve sözde kalan adımlar olduğunu, gerçek anlamda saha çalışmalarının hızlandırılması gerektiğini ifade etmektedir. Ayrıca, arşiv verilerinin değil, arazi ve hayvan varlıklarının yerinde tespit edilmesi gerektiğine dikkat çekmektedir.
Günümüzde, tarım sektöründeki sorunların giderilmesi için doğru ve güncel verilerin toplanması; bunun için ise saha ve arazi çalışmalarının önemsenmesi gerekmektedir. Tarım ve Orman Bakanlığı ile TÜİK’in ortak çalışmasıyla gerçekleştirilecek bu sayımlar, hem sektörün gelişimi hem de halkın refahı açısından büyük değer taşımaktadır. Bu süreçte, geç kalmadan ve eksiksiz çalışmaların tamamlanması, tarım politikalarının sağlıklı bir zemine oturtulmasını sağlayacaktır.