Kara biyolojik çeşitliliğinin büyük bir kısmına ev sahipliği yapan tropikal ormanlar, gezegenin karbonunu toprak altındaki kök sistemlerinde depolama kapasitesiyle dikkat çekiyor. Ancak artan sıcaklıklar ve kuraklıklar bu dengeyi zayıflatabilir. 21 Kasım’da New Phytologist dergisinde yayımlanan araştırma, tropikal ağaçların uzun süren su kıtlığı karşısında kök davranışlarını mercek altına alıyor. Colorado Eyaleti Üniversitesi ekosistem ekoloğu Daniela Cusack liderliğindeki PARCHED projesinde, çalışma sahalarının üzerinde yarı saydam bir çatı ile yağışın %50 ila %70’i kesildi ve etrafı plastikle çevrilen hendeklerle dışarıdan su alımı engellendi.
Kök değişiminin izlenmesi için üç farklı yöntem kullanıldı: yılda dört kez toprak örnekleri alınıp analiz edildi, üç ayda bir kontrol edilen kök kapanları izlendi ve yerin 1,2 metre derinliğine yerleştirilen kameralı akrilik tüpler aracılığıyla içgörü sağlandı. Bulgular dikkat çekiciydi: yüzeydeki ince köklerin miktarı azalırken, bu eksikliği telafi etmek için ağaçlar daha derinlere doğru yeni ince kökler üretmeye çalıştı. Ancak Cusack bu büyümeyi karbon veya biyokütle kaybını karşılayacak düzeyde görmüyor; bunun yalnızca hidrolik ve fizyolojik işlevleri sürdürülebilir kılma amacıyla geliştirilen bir hayatta kalma stratejisi olduğunu belirtti.
Ayrıca yüzey köklerinin arbusküler mikoriza mantarlarıyla daha yoğun ilişki kurduğu tespit edildi. Bu mantarlar, bitkilerle simbiyotik bağ kurarak su ve besin alımını güçlendirmekte ve kalan köklerin besine erişimini artırmakta. Tropikal orman kök sistemleri üzerinde çalışan Daniela Yaffar, bazı türlerin kuraklığa zaten adapte olduğunu ancak bu evrimin zaman alacağını ifade etti. Bu süreçlerin uzun süreli etkileri ise daha önce belirlenen türler için belirsizliğini koruyor.
Çalışmanın başyazarı Amanda Cordeiro’nun Minnesota Üniversitesi’nden aktardığına göre, gelecekte kök davranışlarındaki değişimlerin ekosistemde karbon depolama ve bitki sağlığı üzerinde uzun vadeli sonuçları daha ayrıntılı olarak incelenecek. Cusack ise beş yıllık bir incelemenin tropikal ormanların uzun ömürlülüğüyle karşılaştırıldığında kısa kaldığını söyledi ve ormanların bu adaptasyonları hangi süre boyunca sürdürebileceğini şu anda kesin olarak bilmediklerini vurguladı.
News
