Trump’ın onayladığı 21 maddelik barış planı, Netayahu yönetiminin iç politik dengelerini sarsarken İsrail’de sıcak bir tartışma ortamı yarattı. Plan, Gazze’den çekilme ve gelecekteki bir Filistin devletinin temellerini atmayı hedefliyor; bu durum ise İsrail’de iki devletli çözüme bakış açısından farklı yorumlara yol açtı. Netayahu’nun hafta içinde Batı Şeria’ya ilişkin ilhak konusundaki sert duruşu, Trump’a rağmen hareket etmesi yönünde kaygıları besliyor.
Times of Israel’in dikkat çektiği şekilde, Netanyahu’nun bazı siyasi ittifaklarıyla iki devletli çözümü zor kılan adımlar attığı, Trump’ın bu anlaşmayı zorlaması halinde bile tepkilerin artacağı görülebiliyor. Ancak Netayahu, planın tamamına karşı açık bir reddetme arzusunu şu anda net bir şekilde dile getirmiyor; buna karşılık aşırı sağcı bakanlarının baskıları, yerleşimlere yönelen politikaların sürdürülmesi yönünde bir baskı oluşturmaya devam ediyor.
İSRAİL SAĞININ KARARİ YÖNLENDİRMESİ Plan, Hamas için de zorlayıcı bir mesaj içeriyor: silah bırakılması ve siyasi olarak Gazze’den kendini çekilmesi, örgüt için temel bir koşul haline getiriliyor. Ancak Hamas, bu koşulları kabul etse bile, örgütün içindeki bazı üyeler için af kapıları gündemde tutuluyor. Bu durum, işbirliği ve güvenlik konularında sakıncalı bir tablo oluşmasına neden oluyor; zira net bir ateşkes sonunda tüm rehinelerin serbest bırakılması, karşılığında Filistinli mahkumların salınması gibi konular masada duruyor. Ancak İsrail parlamentosu, “terör suçları nedeniyle yargılananlara idam cezası” veren yasa tasarısını görüşmeye hazırlanıyor; bu da barış sürecinin iç politik baskılarla nasıl yön değiştireceğini gösteriyor.
NETANYAHU’NUN KORKU VE MUHTEVALARI Kudretli yerleşimci figürleri Itamar Ben-Gvir ve Bezalel Smotrich, planın reddedilmesi için yoğun baskı uyguluyor. Onların hedefi, Gazze ve Batı Şeria’da yeni yerleşimlerin inşasını sürdürerek hükümete karşı bir baskı yaratmak ve savaşın devamını teşvik etmek. Netayahu, Trump’ın önerisini tamamen kabullense bile koalisyon ortaklarının tepkileri nedeniyle hükümetin düşmesi ihtimaliyle karşı karşıya kalabilir. Ayrıca yolsuzluk iddialarıyla uğraşan Başbakan için böyle bir gelişme siyasi sonuçları açısından daha da riskli görünüyor.
SONUÇ VE ÖTESİ Trump’ın barış planını hayata geçirme konusundaki kararlılığı net olsa da, planın uzun vadede etkili olabilmesi için geniş bir uluslararası ve bölgesel destek gerekiyor. Arap dünyasının bazı üyelerinin Batı Şeria’nın korunması yönünde doldurduğu politik hesaplar ile İsrail içindeki sağ kanattan yükselen baskılar arasında bir denge kurulması şart. Ateşkes sağlanmadan planın uygulanabilirliği ise düşük görünmeye devam ediyor.
News
