ABD Başkanı Trump’ın Ukrayna Temasları ve Avrupa’nın Tepkisi
ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna özel temsilcisi, Avrupa ülkelerinin Ukrayna ile yürütülecek barış görüşmelerinde masada yer almayacağını açıkladı. Bu açıklama, Washington’un Avrupa başkentlerine, Kiev’e sunabilecekleri güvenlik garantilerinin sıralanmasını istemesi üzerine geldi. Trump, bu hafta Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile, Avrupa müttefikleri veya Ukrayna ile önceden istişare etmeden, derhal görüşmelere başlayacağını duyurdu. Bu durum, Avrupa’daki liderleri büyük bir şaşkınlığa uğrattı.
Trump yönetimi yetkilileri, son günlerde NATO içindeki Avrupa müttefiklerinin bölgedeki güvenliğin başlıca sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini vurguladı. Washington’un önceliklerinin artık sınır güvenliği ve Çin ile rekabet olduğu açık bir şekilde ifade edildi. Bu gelişmeler, Avrupa liderlerinde büyük bir endişe yarattı ve Avrupa’nın güvenliğini etkileyecek bir anlaşmanın, Rusya lehine şekillenebileceği izlenimini oluşturdu.
ABD’nin Ukrayna özel temsilcisi Keith Kellogg, Münih’teki güvenlik konferansında Washington’un görüşmelerde arabulucu rolü üstleneceğini, ancak Ukrayna ve Rusya’nın sürecin iki ana tarafı olacağını belirtti. Avrupa’nın masada olup olmayacağına dair bir soruya yanıt verirken, “Ben gerçekçilik düşünce okulundan geliyorum. Bunun olmayacağını düşünüyorum,” ifadelerini kullandı. Kellogg, daha sonra yaptığı açıklamada Avrupa’nın çıkarlarının dikkate alınacağını belirtti, ancak Avrupalı liderlerin dışlanmayı kabul etmeyecekleri net bir şekilde ortadaydı.
AVRUPA’NIN GÖZYAŞLARI
Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, “Ukrayna’nın geleceği veya Avrupa güvenlik mimarisi hakkında Avrupalılar olmadan görüşmeler yapılması mümkün değildir,” dedi. Stubb, Avrupa’nın müzakerelere katılabilmesi için harekete geçmesi gerektiğini vurguladı. “Avrupa daha az konuşmalı, daha çok iş yapmalı,” şeklindeki sözleri, ABD’nin Avrupa ülkelerine gönderdiği anketin bu konuda düşünmeye zorlayacağını ifade etti.
Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski, toplantının Pazartesi günü yapılacağını duyurdu. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de Avrupa’nın daha somut önerilerle sürece dahil olması gerektiğini belirtti. Rutte, “Avrupalı dostlarıma şunu söylemek isterim: Masada olup olmamaktan şikâyet etmeyin, bunun yerine somut öneriler sunun ve savunma harcamalarını artırın,” dedi.
Bu arada, Münih Güvenlik Konferansı (MSC) Başkanı Christoph Heusgen, bugün yaptığı duygusal bir konuşmayla üç yıldır sürdürdüğü görevine veda etti. 2022’den bu yana konferansın başkanlığını yürüten Heusgen, kapanış konuşmasında Avrupa liderlerine teşekkür etti. Konuşmanın sonunda, konferansta konuşulanlar ve Avrupa’nın durumu hakkında gözyaşlarına boğuldu. Heusgen, son gelişmeleri ve ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance’ın konuşmasını, “Ewald von Kleist ile birlikte bu konferans bir transatlantik zirvesi olarak başladı. Ancak Başkan Yardımcısı Vance’in cuma günü yaptığı konuşmanın ardından ortak değerlerimizin artık eskisi kadar ortak olmadığından endişe duymamız gerekiyor,” şeklinde değerlendirdi. Heusgen, konferansın gelecekte de küresel güvenlik meselelerinde diyalog platformu olmayı sürdüreceğini ifade etti.
YENİ BİR ORDUNUN VAKTİ GELDİ Mİ?
Bu gelişmeler yaşanırken, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Avrupa’nın artık ABD’den korunma garantisine güvenemeyeceğini öne sürerek bir Avrupa ordusu kurulması çağrısında bulundu. Zelenski, “Geleceğimiz yalnızca Avrupalılara bağlı olmalı ve Avrupalılar hakkında kararlar Avrupa’da alınmalı,” şeklinde bir açıklama yaptı. Ancak birçok Avrupa ülkesi, savunmanın ulusal egemenlik meselesi olduğunu belirterek uzun süredir ortak bir ordu fikrine karşı çıkmaktadır. Bununla birlikte, G7 dışişleri bakanları, Ukrayna için kalıcı bir barış anlaşması sağlamak adına güvenlik garantileri üzerinde birlikte çalışmaya devam etme taahhüdünde bulundukları ortak bir açıklama yapmayı ihmal etmediler.
News
