Türkiye Ekonomisinde Daralma Süreci
Türkiye ekonomisinde son dönemde uygulanan ekonomi politikaları, sanayi üretimi ve istihdamda önemli daralmalar yaşanmasına neden oldu. Bu olumsuz gelişmeler, 2024 yılına yönelik ekonomik beklentilerin küçülme yönünde şekillenmesine yol açtı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in göreve gelmesi, Merkez Bankası (TCMB) yönetiminde yaşanan değişiklikler ve yeni ekonomi politikasına geçiş, ekonomideki bu sıkıntılı sürecin temel dinamikleri arasında yer alıyor.
Bu süreçte, TCMB politika faizini Haziran 2023’ten Mart 2024’e kadar toplamda 41,5 puan artırarak yüzde 50 seviyesine yükseltti. Ancak, sıkı para politikası finansmana erişimde ciddi sorunlar yaratırken, sanayi üretimi de bu dönemde belirgin bir düşüş gösterdi. Sonuç olarak, geniş tanımlı işsizlik oranında tarihi bir artış yaşandı. Ayrıca, Türkiye’nin önde gelen şirketlerinin bilanço sonuçları, enflasyon muhasebesinin etkisi ile birlikte, piyasa beklentilerinin altında kalmaya devam etti. Bu durum, reel kesimin geleceğe dair beklentilerini de olumsuz şekilde etkiledi.
Sanayi ve Otomotiv Üretimindeki Gerileme
TÜİK verilerine göre, Haziran ayında sanayi üretimi aylık bazda yüzde 2,1, yıllık bazda ise yüzde 4,7 oranında azalma gösterdi. Aynı dönemde ihracat miktarı yıllık yüzde 8 oranında geriledi. Otomotiv üretimi de, yılın ilk yedi ayında yüzde 5 oranında bir daralma yaşadı. Ekonomi politikasının sonuçları, istihdamda da kendini açıkça gösterdi. Haziran ayında geniş tanımlı işsizlik oranı, yüzde 27,3 ile pandemi döneminin en yüksek seviyesi olan 2021 yılının ilk çeyreğinden bu yana en yüksek düzeye ulaştı.
Ayrıca, bugün açıklanan veriler, imalat sanayindeki kapasite kullanımının azaldığını ve reel kesimin geleceğe ilişkin beklentilerinin gerilediğini ortaya koydu. TCMB verilerine göre, Reel Kesim Güven Endeksi bir önceki aya göre 1,8 puan azalarak 98,5 seviyesine geriledi. Böylece reel kesim güven endeksi, pandemi dönemindeki seviyelere inmiş oldu. TCMB anketine göre, imalat sanayinin mevcut toplam sipariş miktarı, önümüzdeki üç ay içindeki ihracat sipariş miktarı ve istihdama ilişkin beklentiler de düşüş gösterdi.
Ekonomistlerin Daralma Beklentileri
Tüm bu gelişmeler, ekonomistlerin Türkiye ekonomisinde daralma beklentilerini artırmış durumda. Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) ekonomistleri, Türkiye ekonomisinin 2024 yılının ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 0,6, çeyreklik bazda ise yüzde 0,7 oranında daralma beklediklerini ifade etti. BETAM araştırmacıları, yılın ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe kıyasla tüketim malları ithalatında yüzde 6,5’lik bir artış olmasına rağmen, konut kredilerinde yüzde 9,5 ve kamu harcamalarında yüzde 11,1’lik bir azalma öngörüyor.
News
