Ekonomik Programın Yıkıcı Etkileri ve İşsizlikteki Çığır Açan Artış
Türkiye’nin uygulanan ekonomik programları, hedeflenen büyüme ve istikrarı sağlayamadığı gibi, yüksek faiz ve enflasyonun ağır faturası ülkenin ekonomik ve sosyal yapısında derin yaralar açmaya devam ediyor. Bu olumsuz gelişmeler, özellikle sanayi sektöründe ve istihdam alanında ciddi kayıplara yol açarken, yüzbinlerce çalışanın işsiz kalmasıyla sonuçlanıyor. Son bir yıl içerisinde yaklaşık 2.2 milyon kişi işini kaybetmiş ve ülkenin gerçek işsiz sayısı 13 milyona ulaşmış durumda.
İstihdam ve İşsizlik Verilerinde Vahim Tablo
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayınlanan verilere göre, 2025 yılı nisan ayında işsiz sayısı 203 bin kişi artarak toplamda 3 milyon 63 bine yükseldi. İşsizlik oranı ise 0.6 puanlık artışla %8.6 seviyesine ulaştı. Aynı dönemde, istihdam edilen nüfus ise 316 bin azalarak 32 milyon 359 bine geriledi. Bu durum, iş gücü piyasasında ciddi bir daralmanın yaşandığını gösteriyor.
Geniş tanımlı işsizlik oranını ifade eden atıl işgücü oranı ise, nisan ayında bir önceki aya göre 3.4 puan artışla %32.2 seviyesine çıktı. Bu oran, yaklaşık 136 aylık periyot içinde görülen en yüksek seviyeye ulaşmış durumda.
Gerçek İşsizliğin Boyutları ve Tarihsel Rekorlar
Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK-AR) tarafından hazırlanan kapsamlı raporda, gerçek işsizlik oranının 13 milyona dayandığı ve bunun pandemi sonrası yaşanan en yüksek seviyeye işaret ettiği vurgulandı. Rapora göre, yıllık artış 2.2 milyon kişi ile rekor kırmış olup, pandemi döneminde bile bu kadar yüksek bir işsiz sayısı görülmemiştir. Ayrıca, geniş tanımlı işsizlik oranının %32.2 ile Ocak 2014’ten bu yana en yüksek seviyede olduğu ve son 136 ayın rekorunu kırdığı ifade edildi.
Bir yılda 1.2 milyon kişinin, son bir yılda ise toplamda 2.2 milyon kişinin gerçek işsizler kapsamına girdiği belirtilirken, pandemi döneminde zirveye çıkan gerçek işsiz sayısının ise 12.3 milyon seviyesine ulaştığı kaydedildi.
Kadın İşsizliği ve İş Gücü Değişimleri
TÜİK verilerine göre, Nisan 2025’te toplam işgücü 35 milyon 421 bin kişi olurken, bir önceki aya göre 114 bin azalma yaşandı. Erkeklerde işsizlik oranı %7.1, kadınlarda ise %11.5 olarak tahmin edildi. Ancak, gerçek veriler bu tahminin oldukça altında kalmakta ve özellikle kadın istihdamında büyük kayıplar yaşanmakta.
Rapora göre, geniş tanımlı işsizliğin erkeklerde %27.5, kadınlarda ise %40 seviyesine ulaştığı belirlenmiş olup, kadın ve erkek işsizliği arasındaki fark 12.5 puana çıkmış durumda. Bu tablo, kadınların iş gücü piyasasındaki zorluklarının ve ekonomik krizlerin kadınlar üzerindeki yıkıcı etkisinin açık bir göstergesidir.
Uzmanların Değerlendirmeleri ve Endişe Verici Durum
Ekonomistlerin ve finans uzmanlarının yorumları, mevcut durumun ciddi boyutlarda olduğunu ve ekonomi politikasındaki başarısızlığın, işsizlik ve istihdam sorunlarını derinleştirdiğini ortaya koyuyor. İktisatçı Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu, “Ekonomik büyüme tartışılırken, atıl işgücü oranının %32.2’ye yükselmesi, ülke açısından büyük bir endişe kaynağıdır” diyerek durumu kritik olarak tanımladı.
Finans piyasaları uzmanı İris Cibre ise, “Geniş tanımlı işsizlik oranı %32.2’ye yükselmiş durumda. Her üç kişiden biri işsiz. Saha verileri ile makroveriler arasındaki uyumsuzluk dikkat çekici; sanayi üretimi ve kapasite kullanım oranları şaşırtıcı seviyede” şeklinde görüş belirtti.
Sonuç ve Geleceğe Dair Endişeler
Sonuç olarak, Türkiye ekonomisinin karşı karşıya olduğu bu derin kriz, sadece ekonomik göstergelerde değil, toplumun geniş kesimlerinde de ciddi bir kırılmaya neden olmaktadır. İşsizlik ve istihdam sorunları, sosyal ve siyasi istikrarı tehdit ederken, acil ve etkili politika adımlarının hayata geçirilmesi zorunlu hale gelmiştir.
News
