Türkiye’nin Zengin Coğrafi İşaretleri ve Uluslararası Tescil Başarıları
Türkiye, hem yerel hem de uluslararası arenada kendine özgü ürünleriyle gurur duyuyor. Son dönemde, Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda, Türkiye’nin zengin kültürel ve doğal mirasını yansıtan toplam 31 ürün, Avrupa Birliği (AB) kapsamında coğrafi işaret olarak tescil edilmiştir. Bunlar arasında Gaziantep baklavası, Aydın inciri, Silifke yoğurdu ve Aydın memecik zeytini gibi ikonik ürünler bulunmaktadır. Bu tesciller, Türkiye’nin gastronomi ve tarım alanındaki önemli ürünlerinin korunmasını ve uluslararası pazarda tanınırlığını artırmayı amaçlamaktadır.

Öte yandan, ülkemizden toplamda 81 ürün için AB’ye coğrafi işaret tescil başvurusu yapılmış olup, bunlardan bazıları olan Kayseri pastırması, Erzincan tulum peyniri, Aydın çam fıstığı, Afyon pastırması ve sucuğu, Gaziantep fıstık ezmesi, Isparta gül yağı, Kırkağaç kavunu, Mut zeytinyağı gibi ürünler, AB Resmi Gazetesi’nde resmi ilan aşamasına gelmiştir. Üç aylık askı sürecinde herhangi bir itiraz gelmediği takdirde bu ürünler de resmi olarak tescil edilerek korunmaya alınacaktır.
AB’de Tescil Bekleyen ve Onay Sürecindeki Ürünler
Şu anda, AB tescil masasında toplam 72 coğrafi işaretli ürün daha bulunmaktadır. Bu ürünler arasında dünya çapında tanınan ve sevilen lezzetler yer almakta olup, bunların arasında şunlar bulunmaktadır:
- Antep fıstığı
- Maraş çöreği
- Tonya tereyağı
- Erzurum su böreği
- Ipsala pirinci
- Bursa kestane şekeri
- Amasya çiçek bamyası
- Hopa hamsili ekmeği
- Urla sakız enginarı
- Kilis zeytinyağı
- Hatay kaytaz böreği
- Adana şalgamı
- Milas çekişke zeytini
- Sinop kestane balı
- Kayseri sucuğu
- Şanlıurfa keten köyneği fıstığı
- Kayseri mantısı
- Manisa sultani çekirdeksiz üzüm
- Fethiye kaya inciri
- Antep lahmacunu
- Oğuzeli nar ekşisi
- Muğla çam balı
- Gaziantep muskası
- Denizli kekiği
- Erzurum civil peyniri
- Erzurum küflü civil peyniri
- Delice doğal kaynak tuzu
- Afyonkarahisar manda yoğurdu
- Afyon kaymağı
- Rakı
- Kütahya Pazarlar kirazı
- Gaziantep bulguru
- Tavas yanık koyun yoğurdu
- Geyve ayvası
- Tavas baklavası
- Taraklı uğut tatlısı
- Denizli çalkarası üzümü
- Denizli leblebisi
- Buldan kestanesi
- Kale biberi
- Polatlı soğanı
- Beypazarı kurusu
- Ayvalık zeytinyağı
- Bilecik şerbetçi otu
- Gaziantep koruk ekşisi
- Uşak helvası
- Kapıdağ mor soğanı
- Avşa ada karası üzüm
- Karacadağ pirinci
- Sinop lakerdası
- Nizip nanesi
- Sivas pastırması
- Yenice ıhlamur balı
- Erzincan Üzümlü sarucu
- Çukurova pamuğu
- Kahramanmaraş bertiz kabarcık üzümü
- Şanlıurfa peyniri
- Bergama tulum peyniri
- Nizip zeytinyağı
- Şanlıurfa sadeyağı
- Amasya misket elması
- Akkuş şeker fasulyesi
- Kırklareli hardaliyesi
- Düzce kestane balı
- Edirne beyaz peyniri
- Salıpazarı kestane balı
- Van otlu peyniri
- Çeşme damla sakızı
- Oğuzeli kurutmalığı
- Antepli bülbül yuvası
- Gaziantep dolangel tatlısı
- Gaziantep şöbiyeti
Önceden AB tarafından tescil edilen ürünler
Türkiye’nin uluslararası alanda tanınan ve tescil edilen coğrafi işaretli ürünleri arasında şu ikonik lezzetler bulunmaktadır:
- Gaziantep baklavası
- Aydın inciri
- Malatya kayısısı
- Aydın kestanesi
- Milas zeytinyağı
- Bayramiç beyazı
- Taşköprü sarımsağı
- Giresun tombul fındığı
- Antakya künefesi
- Suruç narı
- Çağlayancerit cevizi
- Gemlik zeytini
- Edremit zeytinyağı
- Milas yağlı zeytini
- Ayaş domatesi
- Maraş tarhanası
- Edremit Körfezi yeşil çizik zeytini
- Ezine peyniri
- Safranbolu safranı
- Aydın memecik zeytinyağı
- Araban sarımsağı
- Bingöl balı
- Osmaniye yer fıstığı
- Bursa şeftalisi
- Hüyük çileği
- Bursa siyah inciri
- Söke pamuğu
- Manisa mesir macunu
- Gaziantep melengiç kahvesi
- Silifke yoğurdu
- Aydın memecik zeytini