Giriş
Tarım ve Orman Bakanlığı, 7 Ocak 2025 tarihinde yayımladığı yeni yönetmelikle pestisit limitlerini Avrupa Birliği (AB) standartlarına uyumlu hale getirmeyi amaçlamaktadır. Bu yönetmelik, üç ay içerisinde tam uyum sağlanmasını öngörmekle birlikte, piyasaya sürülen ürünlerin raf ömrü boyunca satılabileceği belirtilmiştir. Ancak, AB ülkelerinden Türkiye’ye yönelik ithalatlarda ortaya çıkan ciddi kalite ve güvenlik sorunları, bu uyum sürecinin ne kadar kritik olduğunu göstermektedir.
İlk Bildirim: Üzüm Yapraklarındaki Pestisit Kokteyli
11 Nisan tarihinde Diken gazetesinden Ayşegül Kasap’ın yaptığı haber, Almanya’nın Türkiye’den ithal edilen üzüm yapraklarında beş farklı pestisit tespit ettiğini ortaya koymuştur. Bu ürünlerdeki “pestisit kokteyli” olarak adlandırılan karma maddeler, potansiyel sağlık riskleri nedeniyle piyasadan toplatılmıştır. Bu durum, ürünlerin güvenliği ve tüketici sağlığı açısından ciddi endişeleri beraberinde getirmiştir.
İkinci Gelişmeler: Antep Fıstığı ve Kekik Ürünlerindeki Limite Aşım
15 Nisan’da İtalya, Türkiye’den gelen kabuklu antep fıstıklarında izin verilen aflatoksin B1 limitinin 1,3 kat, toplam aflatoksinin ise 1,11 katı kadar yüksek seviyelerde pestisit ve toksin bulunduğunu bildirerek, bu ürünleri “tehlikeli” kategorisinde sınır dışı etmiştir. Aynı gün Belçika ise, kurutulmuş kekiklerde pirolizidin alkaloidlerini 14,9 kat aşarak, ürünleri tekrar piyasadan kaldırmıştır. Bu gelişmeler, ithalat sırasında alınan önlemlerin yetersiz kalabileceğine işaret etmektedir.
İncir ve Ekmekte Toksik Maddeler ve Sağlık Riski
16 Nisan’da Hollanda, Türkiye’den ithal edilen incirlerde aflatoksin B1’in 1,6 kat, okratoksinin ise 1,1 kat yüksek seviyelerde tespit edilmesiyle ürünleri “tehlikeli” kategorisine almıştır. Aynı gün Slovakya, buğday ekmeğinde propiyonik asit (E280) ve benzoik asit (E210) maddelerini incelediğinde, limiti 1,24 kat aşan propiyonik asidin ve hiç olmaması gereken benzoik asidin varlığı dikkat çekmiştir. Bu maddelerin, migren, astım ve hiperaktivite gibi çeşitli sağlık sorunlarına yol açabileceği göz önünde bulundurularak, ürünler geri çağrılmıştır.
Kuru İncir ve Nohut Ununda Kırmızı Alarm
17 Nisan’da Almanya, kuru incirlerde okratoksin A’nın 3,3 kat fazla olduğunu, organik nohut ununda ise salmonella bakterisinin tespit edildiğini açıklamıştır. Her iki ürün de “tehlikeli” kodu ile piyasadan kaldırılmıştır. Bu gelişmeler, ithalat sırasında hijyen ve kalite kontrollerinin önemini bir kez daha ortaya koymuştur.
Limon, Çikolata ve Maydanozda Güvenlik İhlalleri
22 Nisan’da Bulgaristan, Türkiye’den ithal edilen limonlarda chlorpyrifos-methyl pestisitinin 14,9 kat aşıldığını tespit etmiş, Belçika ise etiketsiz buğday alerjenli çikolataları geri çağırmıştır. Ayrıca, İsviçre kurutulmuş maydanozda kereviz alerjenini saptayarak ürünleri “tehlikeli” kategorisine almıştır. Bu durum, ürünlerin içeriği ve etiketleme konusunda yaşanan sorunlara dikkat çekmektedir.
Bulgaristan’ın Rekor Pestisit Bulgusu
23 Nisan tarihinde Bulgaristan, Türkiye’den gelen limonlarda prokloraz pestisitinin izin verilen limitin 42,7 katı üzerinde olduğunu bildirmiştir. İtalya ve Hollanda ise kuru incirlerde aflatoksin B1 seviyelerini sırasıyla 3,9 ve 4,5 kat aşarak, ürünleri sınır dışı etmiştir. Bu yüksek seviyeler, ürün güvenliği konusunda ciddi endişeleri artırmaktadır.
Kayısı ve Nane Ürünlerindeki Sorunlar
24-25 Nisan tarihlerinde Almanya, organik kayısı parçalarında aflatoksin ve okratoksin A’nın limitleri aşarken, kurutulmuş nanelerde salmonella bakterisi tespit edilmiştir. Bu ürünler, “tehlikeli” ve “potansiyel risk” kodları ile piyasadan kaldırılmıştır. Bu gelişmeler, organik ürünlerde bile kontaminasyonun yüksek seviyelere ulaşabileceğini göstermektedir.
Kabak, Kahve ve Susamda Yüksek Tespitler
30 Nisan-5 Mayıs döneminde ise Avusturya, kabaklarda pestisit limitlerini 2,7 kat aşmış, Almanya ise kahvede izinsiz sibutramin maddesini, kavrulmuş mısır çerezinde glisidolü tespit etmiştir. Yunanistan’da ise susam tohumlarında salmonella bakterisi bulunmuş ve ürünler “tehlikeli” veya “potansiyel risk” kategorilemesiyle piyasadan kaldırılmıştır. Bu durum, ithalat ve denetimlerin ne kadar kritik olduğunu göstermektedir.
News
