Et ve canlı hayvan ithalatı hız kesmeden sürerken, vatandaşlar sabahın soğuklarında ESK marketleri önünde kuyruklarını sürdürüyor. İthalatla gelen ucuz etler başta söylense de, gerçekte küçük bir kısmı halka ulaşırken büyük bölümü siyasi ve ticari çıkar gruplarının kasasına gidiyor. Yüzbinlerce baş hayvanı taşıyan gemilerin hareketi sonrası elde edilen rakamlar, vatandaşın sofrasına inen payın yalnızca küçük bir dilim olduğunu gösteriyor.

CHP Gaziantep Milletvekili Hasan Öztürkmen, hayvanların dağıtıldığı şirketlerin ilk sıralarına ilişkin veri paylaşırken, listenin başında Köfteci Yusuf’un 400 hayvanla yer aldığını belirtti. Üçüncü sırada ise TAB Gıda’nın alt şirketlerinden EKUR’un 320 hayvan aldığı bildirildi. Dördüncü sırada Namet ve 240 hayvanla rakipler arasında yer aldı; Namet, aynı zamanda McDonald’s’ın et tedarikçisi olarak biliniyor. RANT PAY EDİLİYOR ifadesi de bu tabloya eşlik ediyor.
Dağıtılan canlı hayvanların kilogram başına 175 TL’lik bir satış fiyatıyla hareket ettiği iddia ediliyor. Öztürkmen’in ifadesine göre:
“Bu gemideki hayvanlar ESK marketlerinde vatandaşa sunulmadı. Eğer hükümet doğrudan ucuz etleri halka sunsaydı, en fazla 450 TL’den et alınabilecekti; fakat bu ürünler devasa rantı birkaç şirket arasında paylaştırıyor.”
Yüzde 60 kâr mı? Yapılan anlaşmalar, karkas etin kilogramını Türkiye’nin en büyük perakende zincirlerinden birine 510 TL’den satmayı öngörüyor. Öztürkmen, bu zincirin kuşbaşını 850 TL’den raflara taşıyacağını, sanal markette ise en ucuz kuşbaşı etin 1.029 TL seviyesinde olduğunu belirtiyor. Teklif bekleyen durumdaki ESK’nin ihtiyacı karşılamakta yetersiz kaldığına vurgu yapılıyor.
Meclis’te yapılan teklifler, ucuz etlerin doğrudan vatandaş için sunulması yönündeydi; ancak kanun teklifi bir aydır bekletiliyor. Et tüccarlarına satış yoluyla bazı parçalar PERDER üyesi marketlere veriliyor; fakat bu süreçlerin takibi net değil. Kaynaklara göre ithal edilen etlerin büyük kısmı, arka kapıdan tüccarlara toplu olarak satılıyor. Bunların geçmişte de iddia edilen bazı kurum içi ilişkileriyle bağlantılı olduğu ileri sürülüyor.