Günlük uyku ve fiziksel aktivite arasındaki ilişki, geniş ölçekli bir analizle tekrar gündeme geldi. Dünya çapında 70 binden fazla katılımcının verileri üzerinden yürütülen çalışma, çoğumuzun yeterli uyku ile önerilen aktivite hedeflerini aynı anda sağlayamadığını gösterdi. Bu sonuçlar, Communications Medicine dergisinde yayımlandı ve 3,5 yıl boyunca takip cihazlarıyla toplanan bilgilerle şekillendirildi.
Çalışmaya göre yalnızca yaklaşık %13’ü, her gün 7–9 saat uyumayı ve 8 bin adım hedefini düzenli olarak karşılayabildi. Flinders Üniversitesi uyku sağlığı araştırmacısı ve çalışmanın başyazarı Josh Fitton bu oranı endişe verici olarak nitelendirdi ve “Hem yeterli uyku hem de aktif bir yaşam sürdürme oranı beklenenden çok daha düşük” şeklinde konuştu. Ayrıca sağlık rehberlerinin gerçek hayatta nasıl uygulanacağını yeniden düşünmenin gerektiğini söyledi.
Çalışma esas olarak iki farklı davranış örüntüsünü de ortaya koyuyor: Birçok katılımcı ya yeterli uykuya ulaşabildi ya da günlük hareketliliği sağlayabildi; her iki kriteri birden yakalayanların sayısı ise sınırlı kalıyor. Yaklaşık %17’lik bir alt grup, günde ortalama 7 saatten daha az uyuyor ve 5 bin adımın altına düşüyordu; bu grubun “hareketsiz” olarak tanımlanması, kronik hastalıklar, kilo artışı ve ruh sağlığı sorunları açısından daha yüksek risk anlamına geliyor.
Uyku ile fiziksel aktivite arasındaki ilişkinin bir başka yönü de, gece yatış süresinin uzunluğunun ertesi gün atılan adımlara etkisiyle ortaya çıktı. Ortalama gece 6–7 saat uyuyan katılımcıların, bir gün içinde en hareketli olan grup olması dikkat çekiciydi; bu bulgu, uyku kalitesinin hareketliliği doğrudan etkileyebileceğini işaret ediyor.
Çalışmanın kıdemli yazarı Danny Eckert, “Uykuya öncelik vermek, enerji, motivasyon ve hareket kapasitesini artırmanın en etkili yollarından biri olabilir” dedi. Uyku düzenini iyileştirmek için ekran süresini azaltma, düzenli uyku saati belirleme ve sakin bir uyku ortamı yaratmanın önemli farklar doğurabileceğini belirtti.
Ancak bazı sınırlamalar da mevcut: Veriler kişisel takip cihazlarına dayandığı için genellenebilirlik konusunda dikkatli olunması gerekiyor. Bu tür cihazların yüksek gelirli ülkelerde daha yaygın kullanılması, bulguların farklı demografilerde ne kadar karşılık bulacağı konusunu tartışmaya açıyor. Uzmanlar, yoğun yaşam temposu içinde önceliğin uykuya verilmesi gerektiğine vurgu yapıyor; zaman kısıtlı olduğunda bile uyku düzeninin sağlanması, daha sağlıklı ve daha aktif bir yaşam için atılacak en güçlü adımlar arasında yer alabilir.
News
