Veri merkezlerinde faaliyet gösteren yapay zeka sistemleri, enerji yoğunluğu nedeniyle önemli karbon ayak izleri yaratabilir. Özellikle 32,6 milyon ile 79,7 milyon ton aralığında CO₂ salımı, New York’un 2023 yılı toplam emisyonuna yakın bir düzeyde görülüyor. En düşük tahmin ise Norveç’in 2023’teki yaklaşık 31,5 milyon ton CO₂ salımına karşılık geliyor.
Euronews’e göre veri merkezleri, bulut bilişim, video akışı ve yapay zekâ gibi çevrimiçi hizmetleri sunan büyük tesislerdir. Bu tesisler hem güvenli çalışmak için yüksek enerjiye ihtiyaç duyar hem de çoğunlukla su bazlı soğutma sistemleri kullanır. 2025 için yapılan değerlendirme, yapay zekanın tüketebileceği su miktarını 312,5 ile 764,6 milyar litre arasında öngörüyor. Doğrudan soğutma amacıyla kullanılan su ile yapay zekânın çalıştığı elektrik üretimi dolayısıyla oluşan dolaylı su tüketimi arasında dört kat fark olabileceği belirtiliyor.
Araştırmada yer alan verilerin çoğu şirketler tarafından kamuya tam olarak açıklanmamaktadır. Bu da yapay zeka odaklı operasyonların gerçek karbon ve su etkilerini izlemeyi güçleştirmektedir.
Avrupa bu alanda kısmi bir avantaj sunuyor: Dünya veri merkezlerinin %15’ine ev sahipliği yapan Avrupa, %45 payla ABD’nin ardından ikinci sırada yer alıyor. Ancak Avrupa’da elektrik üretimindeki karbon yoğunluğu, küresel ortalamaya göre daha düşük olmasına rağmen hâlâ dikkat çekicidir. Şebeke karbon yoğunluğu kilovat saat başına 174 gram CO₂ iken, küresel ortalama 445 gram ve ABD ortalaması 321 gram olarak raporlanmaktadır.
Dokuz büyük teknoloji firmasının sürdürülebilirlik raporları incelense de, yapay zekaya özgü çevresel verilerin hiçbiri net olarak paylaşılmamaktadır. Amazon, Apple, Google ve Meta gibi şirketler, yapay zekâya yönelik enerji artışını kabul etmekle birlikte, AI ile diğer dijital hizmetler arasındaki farkı ortaya koyan ayrıntılı verileri sunmamaktadır. Araştırmanın yazarı de Vries-Gao, “Bu rakamlar, yapay zeka faaliyetlerini diğer operasyonlardan ayırmayı zorlaştırdığı için belirsizlik içeriyor. Veri merkezlerinin daha şeffaf olması şarttır,” diyerek yapay zekaya ilişkin operasyonların karbon ve su kullanımlarının tesis bazında açıkça raporlanması gerektiğini vurgulamaktadır.
News
