Bir dönemin internet devi olan Wikipedia, dijital çağın yeni güçleri karşısında sarsılıyor. ChatGPT, Copilot ve Gemini gibi yapay zekâ tabanlı sohbet botlarının yükselişi, milyonlarca kullanıcıya doğrudan yanıt sunuyor; bu da kullanıcıların kaynak sayfalarına yönelmesini azaltıyor. Sonuç olarak, Wikipedia ziyaretlerinde kayda değer bir düşüş gözlemleniyor. TRAFİKLER ÇAKILDI
Wikimedia Vakfı, kullanıcıların hâlâ veriye eriştiğini, ancak çoğunlukla dolaylı kanallarla ulaşım sağlandığını belirtiyor. Yetkililer, asıl sorunun yapay zekâ sistemlerinin Wikipedia’dan aldığı bilgileri paylaşırken kaynak bağlantısı vermemesi olduğunu vurguluyor. Böylece milyonlar içerikleri okuyor fakat siteye uğramıyormuş gibi bir tablo oluşuyor. Vakıf, bu durumun özgür bilginin sürdürülebilirliğine yönelik ciddi tehditler içerdiğini belirtiyor ve “İçeriğimizi kullanan sohbet botları kullanıcıları kaynağa yönlendirmelidir” çağrısını yapıyor.
Bugün piyasadaki neredeyse tüm büyük dil modelleri OpenAI, Google, Anthropic ve Meta gibi şirketlerin Wikipedia verilerini kullanıyor. VERİLERLE YAPAY ZEKA EĞİTİYORLAR şeklinde özetlenen bu durum, Wikimedia Direktörü Marshall Miller’ın ifadelerine de konu oluyor: “Tüm büyük yapay zekâ modelleri Wikipedia içerikleriyle eğitiliyor; bu içerikler arama motorlarında ve sosyal medyada yeniden sunuluyor.” Ancak Miller, kaynağa referans verilmediği sürece gönüllü olarak üretilen özgür bilginin geleceğinin tehlikeye gireceğini belirtiyor.
YENİ KURALLAR YOLDA Wikipedia, yalnızca kullanıcı desteğine güvenmek yerine daha dayanıklı bir strateji benimsemeye başladı. Vakıf, üçüncü taraf içeriklerin daha sorumlu biçimde kullanılabilmesi için yeni bir lisanslama ve erişim çerçevesi üzerinde çalışıyor. Ayrıca teknik altyapıda gerçekleştirilecek güncellemelerle yapay zekâ botlarının veri çekimini daha kontrollü hale getirmeyi hedefliyor.
UZMANLARDAN UYARI GELDİ Sadece Wikipedia değil, pek çok bilgi platformu benzer zorluklarla karşılaşıyor. Cloudflare gibi internet altyapısı devleri de yapay zekâ botlarının sınırsız veri erişimini kısıtlamaya çalışıyor. Ancak uzmanlar, bu çabaların kısa vadede yeterli olmayabileceğini ifade ediyor: “Yapay zekâ, bilgiyi özetliyor ama kaynağa yönlendirmiyor.” Bu durum, bilgi ekosisteminin geleceğini zayıflatabilir. Wikipedia hâlâ dünyanın en büyük bilgi arşivlerinden biri olsa da, yapay zekâ çağında bilgiye ulaşmanın şekli değişiyor. Artık insanlar arama motorlarının veya ansiklopedilerin rehberliğinde değil, dijital asistanların yönlendirmesiyle bilgi edinmeye başladı.
News
