Ahşabı su, ateş ve zararlılardan korumanın kökenine dair geleneksel bir teknik olan Yakisugi (Shou Sugi Ban), günümüzde biyo-mimari alanında ilgi gören bir uygulama olarak karşımıza çıkıyor. Japonya’da ilk kez 17. ve 18. yüzyıllara tarihlenen bu yöntemin, yeni bir çalışmanın bulgularıyla Leonardo da Vinci’nin 1500’lerin başında bu tekniği öngördüğünü ima ettiği belirtiliyor. Floransa UNESCO Kulübü’nün Leonardo uzmanı Annalisa Di Maria, moleküler biyolog Andrea da Montefeltro ve sanat tarihçisi Lucica Bianchi’nin incelemesi, Codex Madrid II’nin 1503-1505 arasındaki yapraklarında yer alan ince bir notu odak noktası yapıyor. 87r sayfalarda, ahşabın korunmasına dair çok ince bir mesaj dikkat çekiyor: “Kabuklar soyulup yüzeyler yakılırsa, diğer yöntemlere göre daha iyi korunurlar.” Bu keşif, yalnızca bir halk hikayesinin ötesinde, kültürel kodlamadan bağımsız bir teknik sezgiyi işaret ediyor olarak yorumlanıyor. Leonardo’nun notları, Yakisugi’nin Japonya’da bilinen ilk yazılı kurallarından birinin, asır önceki bir döneme uzandığını gösteriyor.
Uzmanlar, bu dönemde Avrupa ile Japonya arasında doğrudan bir temas olduğuna dair kanıt olmadığını, bu durumun bilim dünyasında “yakınsak buluş” olarak adlandırılan, farklı kültürlerin bağımsız olarak benzer teknolojileri geliştirdiği bir durumu akla getirdiğini belirtiyorlar. BİLİM LEONARDO’YU DOĞRULUYOR Leonardo’nun gözlemleri, güncel bilim tarafından da destekleniyor: ahşabın yüzeyinin yakılması karbonizasyon sağlayarak su emilimini azaltır, yanmaya karşı doğal bir yalıtım getirir ve böcekleri çekebilecek besinleri yok ederek ömrünü uzatır. Makale yazarlarına göre Leonardo, ahşabı yalnızca bir yapı malzemesi olarak görmüyor; çevresiyle uyum içinde yaşayan canlı bir organizma olarak değerlendiriyordu. Bu bakış, onu modern biyo-mimari alanının öncüleri arasına dahil ediyor.
MÜHENDİSLİKTE DEÇAĞININ ÖTESİNDEYDİ Leonardo’nun 13.000 sayfayı aşan notlarının günümüze ulaşan üçte birlik kısmı, onun sadece sanatta değil mühendislik alanında da dönemin ötesinde olduğunu gösteren örneklerle dolu. Yerçekimi yasası: 2023’te Caltech araştırmacıları, Codex Arundel’deki notlarda Isaac Newton’dan çok önce yerçekimi ile ivme arasındaki ilişkiyi kurduğunu buldu. Kum taneleriyle yapılan deneyler, yerçekimi sabitinin (G) yaklaşık %97 doğrulukla hesaplanabileceğini gösterdi. İlk sentetik plastik: 2003 yılında Alessandro Vezzosi, Leonardo’nun notlarındaki tarifleri denemiş ve 20. yüzyıl başlarındaki Bakelit’e benzeyen bir sentetik madde elde etmişti. Modern tıbbın temelleri: Kalp kapakçıklarıyla ilgili ayrıntılı anatomik eskizler, kan dolaşımı keşfinden önce kan akışını nasıl kontrol edildiğini gösteriyordu; bu çalışmalar, 2005 yılında İngiliz kalp cerrahı Francis Wells’in hasarlı kalpleri onarmak için geliştirdiği yönteme ilham kaynağı oldu. Teleskop öngörüsü: Codex Atlanticus’ta (1490) yer alan notlar, teleskobun icadından bir asır önce Ay’ı büyütülmüş görmek için gözlük yapma fikrini öne sürüyor.
News
