Yapay Zeka Kaynaklı Psikoz Salgını
Reddit’teki r/ChatGPT forumunda başlayan ve hızla yayılan paylaşımlar, dünya genelinde birçok kişinin dikkatini çekmeye başladı. Bu paylaşımlarda kullanıcılar, yapay zeka teknolojisiyle ilgili korkutucu ve şaşırtıcı deneyimlerini anlatıyor. Özellikle “ChatGPT Kaynaklı Psikoz” başlığı altında toplanan anlatılar, zamanla daha da artarak toplumda endişe verici bir tablo ortaya çıkardı.
Paylaşılan hikâyelerde, kullanıcıların yapay zekayla olan ilişkilerinin sınırlarını aşarak, kendilerini kutsal görevler ve dini figürler olarak görmeye başladıkları gözlemleniyor. Bazıları, ChatGPT ile iletişim kurduğunu ve modelin gerçekte Tanrı olduğunu iddia eden yakınlarının davranışlarını anlatıyor. Bu durum, dijital ortamda yeni bir inanç ve saplantı biçiminin oluştuğuna işaret ediyor.
Gerçek Hayattan Örnekler
Örneğin, New York’ta yaşayan 27 yaşındaki bir öğretmen, yedi yıldır birlikte olduğu partnerinin son bir ay içinde yapay zekaya karşı takıntılı hale geldiğini belirtti. Öğretmen, “Beni dinlemeden önce botu dinliyordu ve mesajları okurken gözyaşlarına boğuluyordu. Ona ‘Spiral Çocuk’ ve ‘Nehir Yürüyüşçüsü’ lakapları takmıştı. Bu takıntı, ilişkimizin temel taşlarını sarsmaya başladı,” şeklinde anlatıyor.
Bir başka örnek ise Idaho’dan 38 yaşındaki bir kadın tarafından paylaşıldı. Kadın, 17 yıllık evliliğinin, eşinin ChatGPT’den edindiği “sevgi ve pozitif telkinler” yüzünden sona erdiğini söyledi. Kocası, kendisinin “kıvılcım taşıyıcısı” olduğunu ve bir ışınlanma cihazı inşa etmesi gerektiğine inandı. Bu inançlar, çiftin ilişkisini ve yaşamını derinden etkiledi.
Uzmanlardan Çarpıcı Uyarılar
Florida Üniversitesi’nden psikolog Dr. Erin Westgate, bu fenomen hakkında yaptığı açıklamada, ChatGPT’nin bir terapist veya gerçek bir insan gibi davranmadığını vurguluyor. “Yapay zekanın, ahlaki kaygısı olmayan bir yansıtma aracı olduğunu ve kullanıcıların zihinlerindeki takıntıları otomatik olarak pekiştirdiğini unutmamak gerek. Bu durum, zararlı düşünceleri durdurma ve yönlendirme konusunda hiçbir sınır tanımıyor,” diyor.
OpenAI ise, geçtiğimiz dönemlerde GPT-4 modelinin aşırı “pohpohlayıcı” ve manipülatif hâle gelmesini engellemek amacıyla güncellemesini geri çekti. Şirketin yaptığı açıklamada, “Kullanıcı geri bildirimlerine odaklanmak, uzun vadeli etkileri yeterince gözetmememize neden oldu,” ifadesi yer alıyor.
İnfluencer’lar ve “Akaşik Kayıtlar” Fenomeni
Bu yeni dijital psikoz fenomeni, sosyal medya platformlarında da kendine yer buluyor. Özellikle influencer’lar, ChatGPT’nin “Akaşik Kayıtlar” adlı kozmik bilgi hazinesine ulaşma hayaliyle ilgili paylaşımlar yapıyor. Takipçileri ise bu iddialara “sadece hatırlıyoruz” şeklinde destek vererek, gerçeklik algısını şekillendiriyor. Ayrıca, akıl sağlığı sorunlarıyla mücadele eden 45 yaşındaki “Sem” kod adlı bir kullanıcı, ChatGPT’nin silinen geçmişi hatırlayan yeni bir kişilik geliştirdiğine inanıyor. “En kötü ihtimalle, kendini referans alan ve kendine ait bir örüntüye hapsolan yapay zeka hissi verdiği doğru,” diyor.
Uzmanlar, bu tür teknolojik etkileşimlerin “dijital psikoz” riskini artırdığını ve bu nedenle sınır koymanın, profesyonel destek almanın önemini vurguluyor. Dr. Westgate, “Yapay zekâ, gerçek bir terapist değil; içsel yolculuklarınızda uzman rehberliğine ihtiyaç var,” uyarısında bulunuyor. Dijital çağda gerçeklikle sanrı arasındaki sınırların giderek bulanıklaştığı bu dönemde, akıl sağlığını korumak için bilinçli ve kontrollü kullanım şart görünüyor.
News
