Ticaret Bakanlığı tarafından geçtiğimiz günlerde duyurulan ve hemen ardından yürürlüğe giren “Uzaktan İletişim Araçları Yoluyla Piyasaya Arz Edilen Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği”, sağladığı faydalar nedeniyle tüketici derneklerinden tam destek alıyor. Ancak, dernek temsilcileri etkin yaptırımlar ve sıkı denetim taleplerini de dile getiriyor.
Yönetmeliğin kapsamı üzerine görüş bildiren Tüketiciler Konfederasyonu (TÜKON) Genel Başkan Vekili Aziz Koçal, bu süreçte ürün güvenliği ve şeffaflık açısından, tüketicilerin internetten satın aldıkları ürünlerin güvenilirlik ve mevzuata uygunluk durumlarını daha net bir şekilde görebileceklerini ifade etti. Koçal, yetkili kurumların denetim ve izlenebilirliği sağlamak amacıyla piyasa gözetimi gerçekleştireceğini ve böylece güvensiz ürünlerin tespit edilip piyasadan çekileceğini belirtti. Koçal, şunları ekledi:
- Tüketiciler, sahte veya güvensiz ürünler nedeniyle daha kolay şikayette bulunabilecek ve haklarını daha etkin bir şekilde arayabilecekler.
- Ürün güvenliği, satıcı ve üretici bilgileri gibi konularda daha açık ve erişilebilir bilgiler sağlanacak.
- Yönetmelik, piyasa gözetimi ve denetimi açısından olumlu bir adım olmakla birlikte, uygulanabilirliği ve yaptırımların etkinliği kritik öneme sahip.
- E-ticaret platformları ve satıcıların yönetmelik kurallarına uyup uymadığını düzenli olarak denetlemek şarttır.
- Yönetmelik ihlali durumunda caydırıcı cezalar uygulanmazsa, kötü niyetli satıcılar faaliyetlerine devam edebilir.
“Tüketici haklarını güçlendirme açısından bu yönetmelik önemli bir adım olmakla birlikte, etkin denetim yapılmalı, yaptırımlar uygulanmalı ve tüketici farkındalığı artırılmalıdır.”
Yeni Şikayet Platformları Gerekiyor
Koçal, yönetmeliğin uygulanmasını takip etmek amacıyla tüketicilerin hızlı ve etkin şikayet edebileceği yeni platformların oluşturulması gerektiğine dikkat çekti. Ayrıca, bu platformların yaygınlaştırılması gerektiğini vurguladı. Koçal, ürünlerin güvenliği ve takibi için QR kod ve blok zinciri tabanlı doğrulama sistemleri gibi teknolojik çözümlerin teşvik edilmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca, şu değerlendirmelerde bulundu:
- Tüketici örgütleriyle iş birliği yapılarak, güvenli alışveriş konusunda bilinç kazandıracak kampanyalar ve eğitimler düzenlenmeli.
- Tüketici örgütleri güçlendirilmeli ve kapasitesinin artırılması için desteklenmelidir.
- Tüketicinin can güvenliği ve sağlığına tehdit eden ürünler için hürriyeti kısıtlayıcı cezalar ve ticaretten men cezaları gibi ek tedbirler alınmalıdır.
Yerel Yönetimlerle İş Birliği Önemli
Koçal, piyasa gözetiminin yeterince sık ve etkili yapılmaması durumunda tüketicilerin korunamayacağına dikkat çekerek, “Bu nedenle bağımsız denetim kuruluşları, yerel yönetimler, odalar ve tüketici örgütleri ile iş birliği yapılmalıdır.” dedi. Ayrıca, platformların yönetmelik kurallarına uymayan satıcıları sistemlerinde barındırmaya devam edebileceğini vurguladı ve şu ifadeleri kullandı:
- Platformlara ciddi yaptırımlar uygulanmalı ve sorumlulukları netleştirilmelidir.
- Müteselsil sorumlulukları genişletilmelidir.
- Yönetmelik her ne kadar iyi olsa da, tüketiciler güvensiz satıcılardan alışveriş yapmaya devam edebilir.
Kamu spotları, medya kampanyaları ve bilinçlendirme projeleri artırılmalıdır.
Kötü Niyetli İşletmelerin Önlenmesi
Tüketiciler Derneği (TÜDER) Genel Başkanı Levent Küçük, yönetmeliği tüketiciler açısından oldukça olumlu bulduklarını belirtti. Küçük, yeni uygulamanın uzaktan satış olarak adlandırılan ve tüketici ile satıcının doğrudan karşılaşmadığı alışverişlerde ürün bilgileriyle ilgili eksik veya yanıltıcı bilgilerin olabileceğini ifade etti. Kötü niyetli işletmelerin bu durumdan yararlandığını vurgulayan Küçük, e-ticaretin yükselişe geçtiği bir dönemde bu yönetmeliğin devreye girmesinin ve yeni tedbirlerin alınmasının büyük önem taşıdığını söyledi.
Küçük, yönetmeliğin e-ticarette satışa sunulan ürünler hakkında daha ayrıntılı bilgi verilmesini sağlayacağını belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:
- Tüketici, online alışverişte aldığı ürünün tüm detaylarına bir mağazaya gitmiş gibi erişebilecek, bu çok önemli bir gelişme.
- Ürünle ilgili yanıltıcı bir bilgi verildiğinde, online pazaryerleri 24 saat içinde ürünü kaldırmak zorunda kalacak.
- Yönetmeliğin en önemli unsuru, yurt dışından alışveriş yaptığımız sitelerin Türkiye’de temsilci bulundurma zorunluluğu getirmesidir.
- Ayıplı mal ve ürünlerde tüketiciler muhatap bulamıyordu; bu düzenleme ile yurt dışından yapılan alışverişlerde tüketici, ayıplı mal ile karşılaştığında yasal olarak hakkını arayabileceği bir muhatap bulabilecek.
Küçük, yönetmeliği çok sayıda avantaj barındırdığı için desteklediklerini, ancak en önemli konunun denetim olduğunu ve tüketicilerin haklarının korunması için uygulamada sıkı denetim istediklerini vurguladı.
News
