Yerli Malı Tebliği Yayımlandı
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni “Yerli Malı Tebliği”, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu tebliğ, yerli malı belgesi almak için başvurusu yapılan ürünlerin yerli malı olarak kabul edilmesi ve belgelendirilmesine dair usul ve esasları belirlemektedir. Ayrıca, idarelerin Kamu İhale Kanunu kapsamındaki alımları ile Bakanlığın yerli malına ilişkin diğer düzenlemeleri de bu tebliğle kapsanmaktadır.
Önceki tebliğ, sanayi ürünlerinin yerli malı olarak kabul edilebilmesi için gereken şartları düzenlerken, yeni düzenlemeyle birlikte yazılım ürünleri de bu kapsamda değerlendirilmeye alınmıştır. Yazılım ürünlerinin yerli malı sayılabilmesi için gereken şart, yerli katkı oranının en az yüzde 51 olmasıdır. Bunun yanı sıra, bu ürünler için Bakanlık tarafından verilmiş olan Teknolojik Ürün Belgesi’ne sahip olunması da zorunlu hale getirilmiştir.
Zorunlu Yerli Girdi Listesi
Sanayi ürünlerini oluşturan girdiler için “zorunlu yerli girdi listesi” doğrultusunda yerlilik şartı aranacaktır. Eğer girdi, başvuru sahibi üretici tarafından üretilmişse yerli malı belgesi aranmamakta, ancak en az yüzde 51 yerli katkı oranına sahip olması beklenmektedir. Eğer girdi, başka bir üreticiden temin edilmişse, bu girdinin yerli malı belgesine sahip olması gerekmektedir.
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Ürünleri İçin Yerli Malı Şartları
Gıda, tarım ve hayvancılık ürünleri için yerli malı şartlarına dair yeni düzenlemeler de yapılmıştır. Bu kapsamda, Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi Yönetmeliği çerçevesinde Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından belgelendirilmiş olan üreticiler tarafından üretilen ürünler yerli malı olarak kabul edilecektir. Ayrıca, Orman Genel Müdürlüğüne bağlı orman fidanlıklarında ve özel fidanlıklarda üretilen tohumlukların, yetkili birim tarafından kaydının tutulması ve orman bitki pasaportuna sahip olması gerekecektir.
Hayvansal ürünlerin ise, Tarım ve Orman Bakanlığı kayıt sistemlerine kayıtlı olan ve Türkiye’de doğmuş veya yetiştirilmiş canlı hayvanlardan elde edilmesi durumunda yerli malı olarak kabul edilecektir. Ürünün tamamen Türkiye’de üretilmesi, yetiştirilmesi ve elde edilmesi, ayrıca üretim sürecinin önemli aşamalarının Türkiye’de gerçekleştirilmesi gibi şartlar da aranacaktır. Toplayıcılık faaliyeti kapsamında bitkisel ve hayvansal kaynaklı ürünlerin Türkiye’de toplanması, avcılık faaliyetleri kapsamında hayvansal ürünlerin Türkiye’de veya Türk kıta sahanlığında avlanması da gerekmektedir.
Ayrıca, Türkiye’de çıkarılan madenler ve madencilik ürünlerinin yerli malı olarak kabul edilebilmesi için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı veya yetkili kurumlarca ruhsatlandırılmış işletmelerce Türkiye’de ve kıta sahanlığında çıkarılması veya üretilmesi şartı aranacaktır.
Yerli Malı Belgesinin Sınıflandırılması
Tebliğ ile birlikte “yerli katkı oranı” hesaplama yöntemi belirlenmiş olup, “yerli malı belgesi sınıfı” da oluşturulmuştur. Yerli katkı oranına göre sınıflandırma şu şekildedir:
- A Sınıfı: Yüzde 91-100
- B Sınıfı: Yüzde 81-90
- C Sınıfı: Yüzde 71-80
- D Sınıfı: Yüzde 61-70
- E Sınıfı: Yüzde 51-60
Başvurular
Yerli malı belgesi almak isteyen üreticiler, üretim hesabındaki bilgilere uygun olarak “yerli katkı oranı hesap cetvelini” düzenleyeceklerdir. Üreticiler, cetvel ile üretim hesabı belgelerinin mali uzman tarafından kontrol edilmesini ve onaylanmasını sağlamalıdır. Başvurular, yerli malı belgesini düzenleyecek olan ilgili oda veya borsaya, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ya da Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) tarafından kurulan çevrim içi sistem üzerinden gerçekleştirilecektir.
E-Devlet Kapısı Üzerinden Giriş Yapılacak
Tebliğin yürürlüğe gireceği 1 Ocak 2026 tarihinden önce TOBB veya TESK’e bağlı oda veya borsa tarafından düzenlenen yerli malı belgeleri, geçerlilik süresinin sonuna kadar kullanılabilecektir. Bu tarihten önce “eksper” olarak görevlendirilen kişilerin yetkisi, yürürlük tarihinden itibaren sona erecektir. Ayrıca, 13 Eylül 2014 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Yerli Malı Tebliği (SGM 2014/35) de yürürlükten kaldırılmıştır.
News
