
5 Nisan Dünya Avukatlar Günü, Türkiye’de hukuk sisteminin temel taşlarını oluşturan avukatların ekonomik koşullarını yeniden gündeme taşıdı. Türkiye Barolar Birliği tarafından belirlenen asgari ücret tarifeleri son on yılda rekor bir artış göstermesine rağmen, bu artışlar çoğu zaman artan iş yükü ve ekonomik zorluklar karşısında yetersiz kalmaktadır.
Adaletin tesisinde kritik bir rol üstlenen avukatların ücretleri, Türkiye Barolar Birliği (TBB) tarafından “Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri” olarak bağlayıcı bir şekilde belirlenmektedir. Bu tarifelerin asgari olması nedeniyle, barolar kendi bölgelerinde tavsiye niteliğinde ücret tabloları yayınlamaktadır. Ekonomim’den Şeyda Uyanık’ın haberine göre, Türkiye’de avukatların sözlü danışmanlık için alabilecekleri ücret, 2015 yılında 210 TL iken, 2024 yılı itibarıyla bu ücret 3.500 TL’ye kadar yükselmiştir. Danışmanlık ücretlerindeki artış, son on yılda yüzde 1567 oranında gerçekleşmiştir.
Kira sözleşmeleri hazırlamak isteyen bir avukat, beş yıl önce en az 1.080 TL alırken, günümüzde bu ücret en az 6.000 TL’ye çıkmıştır. Sözleşme hazırlama ücreti de son on yılda yüzde 1.400 oranında bir artış göstermiştir. Ağır ceza davalarına bakan avukatlar için TBB tarafından belirlenen asgari ücret 2015 yılında 3.000 TL olarak belirlenmişken, günümüzde bu rakam 48.000 TL’den başlamaktadır. Yani, ağır ceza avukatlığındaki ücret artışı son on yılda yüzde 1.500 olmuştur; ancak bu artış, yüzde 1.740 oranında artan asgari ücretin gerisinde kalmaktadır.
Asliye hukuk davalarına bakmak isteyen bir avukat, 2015 yılında en az 1.500 TL talep ederken, günümüzde bu ücret 30.000 TL’den başlamaktadır. Böylece asliye hukuk davası için “asgari” avukatlık ücreti son on yılda yüzde 1.900 oranında artış göstermiştir. İcra mahkemelerinde dava ve duruşma işleri için ise avukatlık ücreti, on yıl önce 500 TL iken, günümüzde bu ücret 12.000 TL’den başlamaktadır. Bu alandaki artış ise oldukça kayda değer olup yüzde 2.300 oranında olmuştur.
TÜİK Verileri ve Avukatlık Ücretleri
TÜİK’in verilerine göre, avukatlık ücretleri 2015 yılından 2022 Nisan’a kadar TBB’nin açıkladığı tarifelerle aynı düzeyde seyretmiştir. Ancak bu tarihten sonra, TÜİK tarafından ücretler yayınlanmadığı için, avukatlık hizmetleri “Başka yerde sınıflandırılmayan diğer hizmetler (noterlik, avukatlık hizmetleri vb.)” kategorisinde yer almaktadır. 2022 Nisan’dan bu yana bu harcama kalemi yüzde 365 oranında bir artış göstermiştir. TÜİK’e göre, avukatlık hizmetleri endeksi son on yılda yüzde 1275 oranında artış kaydetmiştir. Yılın başından bu yana avukatlık ücretlerinde herhangi bir artış yaşanmazken, TÜİK’teki noter gibi hizmetlerin bulunduğu endekste artış yüzde 31 oranında gerçekleşmiştir.
