Suriye’de Yeni Bir Dönem Başladı
Suriye, Pazartesi günü Esad rejiminin uzun süren saltanatının sona ermesiyle birlikte tarihi bir değişim yaşadı. 50 yılı aşkın süredir devam eden diktatörlük, 11 gün süren yoğun bir taarruzun ardından yerle bir oldu. Hayat Tahrir el-Şam (HTŞ) liderliğindeki muhalif koalisyonun hızlı ilerleyişi, Orta Doğu’da önemli bir dönüşümün habercisi oldu. Esad’ın kaçışı, İran ve Rusya’nın bölgedeki etkisini ciddi şekilde zayıflattı. Rusya’nın Viyana büyükelçisi Mikhail Ulyanov, Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, Esad ve ailesine sığınma hakkı tanındığını belirtmişti. Dünya genelindeki hükümetler, Esad rejiminin çöküşünü coşkuyla karşıladı. ABD Başkanı Joe Biden, Suriye’nin riskli ve belirsizliklerle dolu bir döneme girdiğini ifade ederek, “Yıllardır ilk kez ne İran ne Rusya ne de Hizbullah burada etkili bir rol oynayacak” dedi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise, “barbarca rejim” olarak nitelendirdiği Esad yönetiminin sonlanmasını büyük bir memnuniyetle kutladı.
Bununla birlikte, HTŞ, ABD, Türkiye ve Birleşmiş Milletler tarafından hala terör örgütü olarak tanınmaya devam ediyor. Örgüt, uluslararası kamuoyunu ve Suriye’deki azınlıkları güvence altına almak amacıyla imajını yumuşatmaya yönelik çabalarına rağmen, bu terörist statüsünü değiştiremedi.
JEOPOLİTİK DEĞİŞİM
Şam’ın düşüşü, İran’ın müttefiklerine silah sevkiyatını kısıtlayabilir ve Rusya’nın Akdeniz’deki askeri üslerini tehdit altına sokabilir. Esad rejimi, Suriye sınırı üzerinden İran’dan Lübnan’a, özellikle Hizbullah için silah taşıyordu. İsrail, Suriye rejiminin çökmesinde “doğrudan bir rol oynadığını” ifade etmişti. Türkiye, Lübnan ve Ürdün’de yaşayan milyonlarca mülteci için evlerine dönüş umudu doğurdu. Ancak, ülkenin yeniden inşası, isyancılar için büyük bir zorluk olarak öne çıkıyor. HTŞ lideri Ebu Muhammed el-Colani, “Bu büyük zaferden sonra bölgede yeni bir tarih yazılıyor” diyerek halkı dayanışmaya ve birlik olmaya çağırdı.
HAPİSHANELER BOŞALTILDI
Şam’daki Emevi Camii’nde toplanan büyük bir kalabalığa hitap eden Colani, Suriye’nin “İslam ümmeti için bir ışık” olacağını belirtti. Ancak ülkedeki yaralar henüz taze ve derin. Suriye’deki hapishanelerden serbest bırakılan mahkumlara, HTŞ yönetiminde genel af sağlandığı açıklandı. Bu hapishanelerde, kadınlar ve çocukların küçücük hücrelerde, 20 hatta bazen 50 kişi olarak kaldığına dair korkunç görüntüler medyaya yansıdı. HTŞ militanları, halk tarafından coşkuyla karşılanırken, her şehirde Esad ailesinin heykelleri yıkıldı. Pazar günü, serbest bırakılan tutuklular sokaklara dökülürken, bazı aileler yıllar sonra birbirlerine kavuşmanın mutluluğuyla gözyaşlarına boğuldu. İnsan hakları örgütleri, halen tutukluların bulunduğu düşünülen gizli yeraltı hücrelerini araştırmak amacıyla ekipler gönderdi. HTŞ’nin ülke genelinde ilan ettiği sokağa çıkma yasağı, insanların evlerine dönmesine olanak sağladı.
MEZHEPLER HASSAS NOKTA
Koalisyon güçleri, tam yetkiye sahip geçici bir yönetim kurmak için çalışmalarını sürdürmekte. Colani, ülkedeki farklı mezheplerin bir arada yaşamasının önemine dikkat çekti. Suriye’de, Sünni Müslüman çoğunluğun yanı sıra Hristiyan ve Alevi topluluklar da bulunuyor. IŞİD ve El-Kaide ile olan geçmiş bağlantılarıyla bilinen HTŞ’nin, yeni yönetimde nasıl bir yaklaşım sergileyeceği merak konusu. Bu sırada, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, Suriye’nin orta kesiminde bilinen IŞİD kamplarına yönelik hava saldırıları düzenledi. Savunma Bakanı Lloyd Austin, Türkiye Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile görüşerek, sivillerin korunmasının önemine vurgu yaptı. Savaşın sona ermesi, Suriyelilere yeni bir umut ışığı doğurdu. Ancak, yıllarca süren yıkım sonrası ülkeyi yeniden inşa etmek, zaman ve olağanüstü bir çaba gerektirecek.
News
