Devrik Suriye lideri Beşar Esad, Rusya’ya sığındıktan sonra 250 milyon dolarlık Suriye devlet fonunu gizlice Rusya’ya aktardı. Financial Times’ın kapsamlı araştırmasına göre, Esad, Kremlin’in Esad rejimine sağladığı askeri yardımlardan doğan borçlarını ödemek için Suriye halkının vergilerinin büyük bir kısmını Rusya’ya yönlendirdi.
Buna ek olarak, Esad ailesinin bazı üyeleri de Rusya’da hükümetin parasını kullanarak büyük yatırımlar gerçekleştirdi. Moskova’daki nakit varlıklarının yanı sıra, Esad’ın Rusya’da satın aldığı mülk ve şirketler de belgelerle kanıtlandı.
BORCUNU SURİYE HALKINA ÖDETTİ
Financial Times tarafından incelenen belgelerde, 2012 yılından itibaren Suriye’de yaşanan döviz sıkıntısının üstesinden gelmek için Esad, Mart 2018 ile Eylül 2019 arasında 21 farklı uçuşla Moskova’ya döviz gönderdi. Bu uçuşların amacı, yaptırım altındaki Rus bankalarına yatırılmak üzere döviz taşımaktı. Kayıtlara göre, Esad rejimi, yabancı para birimi eksikliği yaşarken, yaklaşık iki ton ağırlığında, 100 dolar ve 500 poundluk banknotlardan oluşan dev para bloklarını Moskova’daki Vnukovo Havalimanı’na ulaştırdı. Bu büyük para kütleleri daha sonra yaptırım altındaki Rus bankalarına yatırıldı. Şam’dan gerçekleştirilen bu olağandışı transferler, Rusya’nın Esad rejimine verdiği destek ile bağlantılı olarak değerlendirildi. Batı yaptırımları nedeniyle uluslararası finansal sistem dışında kalan Suriye’nin nakit rezervlerinin önemli bir kısmı Rusya’ya yönlendirildi. Böylece Rus bankaları güçlü kalırken, Esad ailesi de ülkeleri pahasına servetlerine servet kattı.
SİSTEMİ KURDU, ŞİMDİ ORADA YAŞIYOR
Esad ailesinin Rusya’daki varlıkları, Moskova’da satın alınan lüks daireler ve şirketlerle daha önce de gündeme geldi. Esad rejimi için çalışan bazı kişiler, Rusya’nın finansal sisteminde rejim çıkarlarını güvence altına alacak düzenlemeler gerçekleştirdi. Suriye rejiminin üst kadrosu, bu süreçte ülkenin tahrip olmuş ekonomisinin kritik sektörlerini kontrol altına aldı. Beşar Esad’ın eşi Esma Esad, Suriye halkı için gönderilen uluslararası yardım akışlarını yönlendiren bir kurumun başına geçti.
ÜLKEDEN ALDI, RUSYA’YA VERDİ
ABD eski Yakın Doğu İşleri Bakan Yardımcısı David Schenker, rejimin bu tür transferlerle “haksız kazançlarını ve ülkenin servetini yurt dışına taşıdığını” ifade etti. Schenker, “Rejim, bu parayı lüks yaşamlarını desteklemek için güvenli bir limana götürmek zorundaydı, o liman da Rusya’ydı” dedi. Suriye Hukuki Gelişim Programı’ndan Eyad Hamid ise “Rusya, Batı yaptırımlarını aşmak için bir merkez haline geldi” açıklamasında bulundu. Rejimin, 2011 yılında başlayan ayaklanmayı şiddetle bastırmasının ardından derinleşen Rusya ile ilişkileri, askeri ve ekonomik işbirliğiyle daha da güçlendi. Rus askeri danışmanları, Suriye’deki savaş çabalarına destek sağlarken, Rus şirketleri de ülkenin değerli fosfat tedarik zincirine entegre oldu. Esad rejiminin uyuşturucu ticaretinden ve halkından aldığı vergilerle topladığı para, Rusya’daki bankalara destek sağladı.
HAYALET BANKNOTLAR
2018 ve 2019 yıllarında gerçekleştirilen bu para transferlerinde dolar ve avro banknotları kullanıldı. Kayıtlara göre, 2019 yılının Mayıs ayında, Suriye Merkez Bankası adına 10 milyon dolarlık nakit taşıyan bir uçak Moskova’daki Vnukovo Havalimanı’na indi. Şubat 2019’da ise 20 milyon avro nakit olarak sevk edildi. Toplamda, iki yıl boyunca 21 uçuşla 250 milyon dolardan fazla para taşındı. Ancak, bu transferlerden önce Suriye ve Rus bankaları arasında böyle bir nakit akışı bulunmadığı kaydedildi. Para, nakit halde, sadece uçaklar yoluyla taşındı ve nakit para yatırımı olarak kaydedildi. Böylece Suriye’nin gelirleri Rusya’ya aktarılmış oldu.
RESMEN KAYBOLDU
ABD Hazine Bakanlığı, bu kişilerin yaptırımları delmek ve Esad rejimini desteklemek amacıyla büyük miktarda para transferleri gerçekleştirdiğini belirtti. Moskova, Esad rejimi için güvenli bir finans merkezi haline geldi. Şu anda Esad, kurduğu bu sistemin içinde yaşamını sürdürmekte. Suriye’ye kaçtığı günden beri Esad ailesi, kendilerini göstermemeye özen gösteriyor.
News
