Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Hamdi Levent Doğanay, bağırsak sağlığını olumlu ya da olumsuz etkileyen besinler hakkında önemli bilgiler paylaştı.
‘Probiyotik Gıdalar Tüketmek Sindirim Sistemini Rahatlatır’
Sindirim sisteminin rahatlaması için beslenme alışkanlıklarının dikkatle seçilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Doğanay, “Mide ve bağırsakların aşırı yüklenmesini önlemek ve sindirim süreçlerini desteklemek için lif açısından zengin gıdalar ile probiyotik ve prebiyotik içeren besinlere yönelmek önemlidir. Lif, sindirim sisteminin düzenli çalışmasına katkı sağlar ve kabızlık gibi sorunların önüne geçer. Probiyotikler, bağırsak florasının dengelenmesine yardımcı olarak sindirim süreçlerini kolaylaştırır. Ayrıca, yağlı ve ağır yiyeceklerden kaçınılmalıdır, çünkü bu tür gıdalar midenin zorlanmasına, gaz, şişkinlik ve asidite gibi sorunlara yol açabilir. Yemeklerin yavaşça ve iyi çiğnenerek tüketilmesi de sindirim sistemini rahatlatır” şeklinde konuştu.
‘Lifli Gıdalar Tercih Edilmeli’
Bağırsak sağlığını destekleyen besinleri açıklayan Prof. Dr. Doğanay, “Bağırsak sağlığına faydalı gıdalar, sindirimi kolaylaştıran, bağırsak florasını dengede tutan ve sindirim sistemine zarar vermeyen besinlerdir. Lifli gıdalar (tam tahıllar, sebzeler, meyveler), bağırsak hareketlerini düzenler ve kabızlık sorununu önler. Probiyotikler (ev yapımı yoğurt, kefir, Kimchi, lahana turşusu, Kombucha çayı, ev turşuları) bağırsak florasını destekleyerek faydalı bakterilerin çoğalmasını sağlar. Prebiyotikler (sarımsak, soğan, enginar, muz, yulaf) ise bu bakterilerin beslenmesini destekleyerek bağırsak sağlığını iyileştirir. Ayrıca, zeytinyağı gibi sağlıklı yağlar, iltihaplanmayı azaltarak bağırsakları korur. Yeterli su tüketimi, bağırsakların nemli kalmasını ve sindirimin düzgün çalışmasını sağlar” ifadelerini kullandı.
‘Hazır ve İşlenmiş Gıdalar Bağırsakları Olumsuz Etkileyebilir’
Bağırsak sağlığını tehdit eden gıdalar hakkında bilgi veren Prof. Dr. Doğanay, “Ağır işlenmiş gıdalar (fast food, hazır gıdalar) genellikle düşük lif içeriği ile sindirimi zorlaştırmakta ve zararlı bakterilerin çoğalmasına neden olmaktadır. İşlenmiş et ürünleri, bağırsak kanseri riskini artırır. Yüksek şekerli yiyecekler (şekerli içecekler, tatlılar) bağırsak florasında dengesizlik oluşturabilir ve bağışıklık sistemini zayıflatabilir. Ayrıca, fazla alkol ve kafein bağırsakları tahriş edebilir, mide asidini artırarak ishale yol açabilir. Ağır yağlı yiyecekler (kızartmalar, işlenmiş etler) sindirimi zorlaştırarak bağırsakların sağlıklı çalışmasını engeller” dedi.
‘Su İçmek Bağırsakları Temizler’
Bağırsakları sağlıklı bir şekilde temizlemenin yollarını anlatan Prof. Dr. Doğanay, “Lif ve probiyotik içeren gıdalar, bağırsakların düzgün çalışmasını sağlarken, toksinlerin atılmasına yardımcı olur ve kabızlık gibi sorunları engeller. Su içmek, sindirimin düzgün çalışmasına destek olur ve bağırsakların temizlenmesini hızlandırır. Prebiyotik gıdalar (soğan, sarımsak, enginar) bağırsaklardaki faydalı bakterileri besler. Detoks çayları veya doğal laksatifler (aloe vera, psilyum kabuğu) bazı bireylerde bağırsakların temizlenmesine yardımcı olabilir, ancak bunlar uzun süreli kullanım için önerilmez. Egzersiz yapmak da bağırsak hareketlerini teşvik eder ve bağırsakları temizler” dedi.
‘Bağırsakları Düzenli Çalıştırmak Bağışıklık Sistemini Güçlendirir’
Bağırsak sağlığının önemine değinen Prof. Dr. Doğanay, “Bağırsakları çalıştıran besinlerin en büyük faydası, sindirimi düzenlemeleri ve bağırsak hareketlerini teşvik etmeleridir. Lifli gıdalar (sebzeler, meyveler, baklagiller), bağırsak kaslarının hareketini uyararak sindirimin hızlanmasını sağlar. Probiyotikler, bağırsak florasını dengeleyerek zararlı bakterilerin büyümesini engeller ve bağırsak sağlığını korur. Yeterli sıvı alımı, bağırsakların düzgün çalışmasına yardımcı olurken dışkının yumuşamasını sağlayarak kabızlık riskini azaltır. Zeytinyağı gibi sağlıklı yağlar da bağırsak hareketlerini kolaylaştırır. Bağırsakların düzenli çalışması, sindirim problemlerini engeller ve bağışıklık sistemini güçlendirir” şeklinde konuştu.
‘Düzensiz Bağırsak Sağlığı Kabızlığa Yol Açabilir’
Düzensiz bağırsak sağlığının olumsuz etkilerine dikkat çeken Prof. Dr. Doğanay, “Kabızlık veya ishal gibi bağırsak hareket bozuklukları, sindirim sisteminin düzgün çalışmadığını gösterir. Uzun süreli bağırsak düzensizlikleri, irritabl bağırsak sendromu (IBS) ve bağırsak iltihaplanma hastalıkları (Crohn hastalığı, ülseratif kolit) gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bağırsaklardaki iltihaplanmalar, bağışıklık sisteminin zayıflamasına neden olarak vücudu hastalıklara karşı savunmasız bırakabilir. Ayrıca, kötü bağırsak sağlığı, düşük enerji seviyeleri, cilt problemleri ve zihinsel sağlık sorunları (depresyon ve anksiyete) gibi başka sağlık sorunlarına da yol açabilir” dedi.
‘Su Tüketimi İhmal Edilmemeli’
Su tüketiminin sindirim süreci üzerindeki önemine vurgu yapan Prof. Dr. Doğanay, “Yeterli su alımı, dışkının yumuşamasını sağlar ve kabızlık gibi bağırsak problemlerinin önüne geçer. Su, bağırsaklarda toksinlerin atılmasına yardımcı olur, mide asidinin dengelenmesine katkıda bulunur ve sindirim sisteminin pürüzsüz çalışmasını destekler. Ayrıca, su içmek bağırsak florasını besleyerek sağlıklı bakterilerin çoğalmasına yardımcı olur. Erişkin bireyler için günde 8-10 bardak su içmek genellikle önerilen bir miktardır; ancak bu miktar kişisel ihtiyaçlara göre değişkenlik gösterebilir. Su, vücudun genel sağlığı için de hayati önem taşır, çünkü vücut sıvılarının dengede tutulmasını sağlar ve organların verimli çalışmasına destek olur” diye belirtti.