Fransız mühendis Jules Albert Berly, Paris şehrini daha verimli bir şekilde yönetmek ve her bireyin zamanını senkronize bir şekilde yaşamasını sağlamak amacıyla devrim niteliğinde bir sistem önerdi: pnömatik saat. Bu yenilikçi sistem, şehrin işleyişini adeta bir saat mekanizması gibi düzenlemek için tasarlanmıştı. Hava basıncıyla çalışan bu sistem, basınçlı hava pompalardan, dövme demir borulardan ve kurşun borulardan geçerek, kauçuk tüplerle şehri saran saatlere ulaşıyordu.
Zarif tasarım ve ileri teknoloji birleşimi olan bu sistemde, kömürle çalışan buhar makineleri, merkezi bir santral aracılığıyla hava kompresörlerini devreye alıyordu. Ancak, Paris’in kalbini oluşturan Seine Nehri, kış yağmurlarının etkisiyle taşarak, şehri sular altında bırakacak kadar yükseldi. Bu su yükselmesi, sadece sokakları değil, aynı zamanda saat sistemini de olumsuz yönde etkiledi.
Saatler, şehrin tüm altyapısına uyum sağlayacak şekilde tasarlanmıştı; her dakikada, saatte 20 saniyelik bir basınçlı hava darbesi verilerek sistemin çalışması sağlanıyordu. Sokak saatlerinden tren istasyonlarına kadar her yerde saatler mükemmel bir uyum içerisinde çalışıyordu. Evler de bu sistemle donatılabiliyor ve Parisliler, kesintisiz bir zaman dilimi içerisinde yaşamlarını sürdürebiliyordu.
Ancak, Seine Nehri’nin kollarından taşan kış yağmurları, nehrin su seviyesini normalden 8 metre daha yüksek bir seviyeye taşıyarak, bu karmaşık sistemi felç etti. O korkunç günde, 10.53’te Paris’teki tüm saatler aynı anda durdu. Metro tünelleri ve kanalizasyon sistemleri sular altında kaldı, yollar adeta birer nehir haline dönüştü. İnsanlar evlerini terk etmek zorunda kaldı; bazıları botlarla kaçarken, bazıları geçici tahta köprüler aracılığıyla ulaşım sağlamaya çalıştı. Şehir, bu felaketle birlikte neredeyse tamamen durmuştu.
Felaketin ardından şehir, yeniden toparlanma sürecine girdi ve bozulmuş sistemin onarımına başladı. Nehrin su seviyesi mart ayında normale döndüğünde, saatler yeniden çalışmaya başladı. Ancak, bu sel felaketi Paris’e yaklaşık 1,5 milyar dolar zarar verdi ve pnömatik saat sisteminin yerini almak üzere elektronik saatler, ancak 1927 yılına kadar yaygınlaşabildi.
News
