Trump Yönetimi DSÖ Reformlarını Hedefliyor
Trump yönetimi, Amerika Birleşik Devletleri’nin Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) üyeliğini devam ettirebilmesi için örgütün kapsamlı bir reformdan geçirilmesini arzuluyor. İki isimsiz kaynağın aktardığı bilgilere ve Reuters tarafından edinilen bir belgede, ABD’nin DSÖ’nün liderliğinde kendi vatandaşının bulunmasını talep ettiği belirtiliyor. Belgede, ABD’nin hızla DSÖ’den ayrılma niyetini açıklaması ve kuruluşa yönelik “radikal bir yeni yaklaşım” benimsemesi öneriliyor. Bu önerilen reformların merkezinde, 2027 yılında mevcut Genel Direktör Tedros Adhanom Ghebreyesus’un görev süresinin sona ermesinin ardından bir ABD’linin göreve getirilmesi yer alıyor.
Trump, göreve geldikten kısa bir süre sonra DSÖ’den ayrılma kararı almıştı. Reuters’ın ulaştığı veriler, Trump’ın ‘belli şartlar altında DSÖ’ye dönebileceği’ yönündeki açıklamalarını destekliyor.
ÇIKACAĞI KURUMU DEĞİŞTİRMEK İSTİYOR
Trump yönetimi, DSÖ’yü COVID-19 salgınını kötü yönetmekle ve diğer ülkelerin etkisi altında kalmakla suçluyor. DSÖ ise bu suçlamaları yalanlıyor. ABD, Dünya Sağlık Örgütü’nün en büyük finansörlerinden biri olarak önemli bir rol oynamaktaydı. ABD’nin DSÖ’den ayrılması, örgütün 2026 yılında en büyük destekçisini kaybetmesi anlamına geliyor. Beyaz Saray Sözcüsü Kush Desai, “Yönetim, sağlık kuruluşlarıyla ilgili mevcut süreçleri gözden geçirmeye ve gerekli reformları uygulamaya devam edecek” dedi. Ancak, DSÖ ile süregelen görüşmelere ilişkin herhangi bir yorumda bulunmadı.
Önerilen reform planı, Trump’ın geçiş ekibinin talebi üzerine bir dış politika uzmanı tarafından hazırlandı. Belgede, DSÖ’nün “en karışık ve en az etkili BM kuruluşu” haline geldiği iddia ediliyor. Son yirmi yılda önerilen reformların hayata geçirilememiş olması nedeniyle örgütün yönetim ve bilimsel yeterliliğinin gerilediği savunulmakta.
DSÖ’nün dönüşüm direktörü Søren Brostrøm ise bu eleştirilere karşı çıkarak, “Örgütümüz tamamen reformdan geçti ve hala bu süreci sürdürüyoruz” dedi. Brostrøm, örgütün bağımsızlığının artırılması, finansman modelinin değiştirilmesi ve harcamaların daha şeffaf hale getirilmesi gibi çeşitli reform örnekleri sundu. Pandemi döneminde DSÖ’nün süreci yönetme şeklinin “etkisiz ve karmaşık” olduğu yönündeki eleştirileri reddeden Brostrøm, “Üye ülkeler ek reform taleplerinde bulunursa, bunları yerine getirmek için çalışırız” diye ekledi.
DSÖ ELÇİSİ ATANACAK
Trump yönetiminin önerdiği reform planı, 2025 yılında Beyaz Saray’a bağlı bir özel elçi atanmasını öngörüyor. Bu elçi, ABD’nin DSÖ’den çıkışından önce müzakereleri yürütmekten sorumlu olacak. Şu anda DSÖ ile koordinasyon, Dışişleri Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı tarafından sağlanıyor. Yeni atanacak elçi, küresel sağlık ajansının başına ilk kez bir ABD’linin getirilmesi için baskı yapacak. Öneri belgesinde, “Bunun önünde resmi bir engel bulunmamaktadır. DSÖ’de ABD liderliğinin eksikliği, ABD fonlarının boşa harcanmasına ve kuruluşun verimliliğinin düşmesine neden olmuştur” ifadelerine yer veriliyor.
ABD, DSÖ ile işbirliğini şimdiden sonlandırmış durumda ve öne sürülen değişiklikler gerçekleştirilene kadar DSÖ’ye katılmayacağını ortaya koyuyor.
News
