Avrupa Birliği (AB) liderleri, ABD’nin Ukrayna’ya yönelik askeri yardımını askıya almasının ardından, savunma harcamalarını artırma ve Kiev’e olan desteklerini sürdürme kararlılıklarını bir kez daha vurguladı. Polonya Başbakanı Donald Tusk, Brüksel’deki zirve öncesinde yaptığı açıklamada, “Avrupa bu meydan okumayı üstlenmeli, bu silahlanma yarışına girmeli ve kazanmalı” ifadesini kullandı. Tusk, Avrupa’nın Rusya karşısında askeri, ekonomik ve finansal olarak üstün bir konumda olduğunu belirtti.
AB Komisyonu, savunma harcamaları konusunda mali kuralların gevşetilmesini ve üye devletlere toplamda 150 milyar Euro’ya kadar ortak borçlanma imkanı sunulmasını içeren bir plan önerdi. Bu öneri, zirveye katılan birçok lider tarafından olumlu karşılandı. Zirveye Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski de katıldı. Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, Zelenski’yi sıcak bir şekilde karşılayarak, “Biz buradayız, Ukrayna’yı savunuyoruz” dedi. Ayrıca, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de Zelenski ile birlikte kameraların karşısına geçti. Geçtiğimiz hafta Beyaz Saray’da Trump ile Zelenski arasında yaşanan gerginliğin ardından, Brüksel’deki AB ülkeleri, Zelenski etrafında birleşerek desteklerini gösterdi.
İç Ayrılıklar ve Zorluklar
Fakat AB liderleri, ABD’nin askeri desteğini kaybetmenin yaratacağı sonuçlarla yüzleşmeye hazırlanıyor. NATO verilerine göre, Washington, 2022 yılında Ukrayna’ya sağlanan askeri yardımın yüzde 40’ını tek başına üstlendi. Bu durumda, Avrupa’nın bu açığı kapatma kapasitesi belirsizliğini koruyor. Almanya Şansölyesi Olaf Scholz, AB’nin kendi savunmasını güçlendirmesi gerektiğini kabul ederken, ABD’yi tamamen kaybetmekten endişe duyduğunu dile getirdi. Scholz, “Sakin ve akılcı bir şekilde hareket etmeliyiz. Önümüzdeki aylarda ve yıllarda ABD’nin desteğinin devam etmesini sağlamalıyız çünkü Ukrayna’nın savunması buna bağımlı” şeklinde konuştu.
Ancak AB içindeki görüş ayrılıkları sürmekte. Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Ukrayna’ya daha fazla destek verilmesi konusunda karşıt bir tutum sergilerken, AB’nin kendi savunmasını güçlendirmesi yönündeki önlemleri destekleyeceğini ifade etti. Orban’ın, zirvede Kiev’e yönelik yeni bir mali yardım paketinin onaylanmasını engelleyebileceği ihtimali, endişe yaratıyor.
Fransa’nın Nükleer Caydırıcılığı Üzerine Tartışmalar
Zirvede tartışılan en kritik konulardan biri de Avrupa’nın nükleer caydırıcılığıydı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, zirve öncesinde Fransız halkına hitaben yaptığı konuşmada, “ABD yanımızda olacaktır diye düşünmek istiyoruz. Ama eğer olmazsa, buna hazırlıklı olmalıyız” dedi. Macron, Rusya’nın artık tüm Avrupa için bir tehdit oluşturduğunu vurguladı. Moskova, Macron’un bu açıklamalarına sert bir tepki gösterdi. Zirve sırasında Fransa’nın nükleer şemsiyesinin Avrupa’nın geri kalanına açılması önerisi de gündeme geldi. Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, “Bu tür bir nükleer koruma, Rusya’ya karşı çok ciddi bir caydırıcı unsur olur” şeklinde ifade etti. Polonya da bu fikre olumlu bir yaklaşım sergiledi. Ancak Almanya gibi bazı ülkeler, ABD’nin Avrupa güvenliğinden tamamen çekilmesinin daha büyük bir risk yaratacağına dikkat çekerek, NATO’nun önemini ön plana çıkardılar.
Trump’ın Davranışlarının Etkisi
Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO müttefiklerine yönelik eleştirileri ve Avrupa’nın güvenliği konusunda daha fazla sorumluluk alması gerektiği yönündeki açıklamaları, kıtadaki savunma harcamalarını artırma konusunda etkili oldu. Trump, “Avrupa, kendi güvenliği için daha fazla sorumluluk almalı. NATO müttefikleri yeterince harcama yapmıyorsa, ABD onları korumayacak” demişti. Washington’un Ukrayna’ya yönelik tutumundaki değişiklik, Avrupa’da derin bir kaygı yarattı. Rusya ile daha uzlaşmacı bir ilişki kurmaya çalışan Trump yönetimi, Avrupa başkentlerinde ABD’nin güvenilir bir ortak olup olmadığına dair tartışmalara neden oldu.
News
