Dünyanın En Büyük Arama Motoru Üzerine Avrupa’nın Hareketi
Dünyanın en büyük arama motoru olan Google’ın bu gücünü kötüye kullanması ve algoritmalarıyla tekel konumunu güçlendirmesi, birçok şirketi zor durumda bırakması Avrupa’yı harekete geçirdi. Avrupa Birliği’nin (AB) ana hedefi, Google’ın tekel gücünü engellemek, sektörde çeşitliliği ve gerçek rekabeti sağlamak, küresel ağın yüzde 50’sini kapsamak ve 185 dilde 3.1 milyar URL (bireysel alt sayfalar) için alternatif oluşturmak.
AB, Ceza Kesti ve Yeni Bir Oluşum Başlattı
AB, Google’a 8 milyar Euro para cezası uygularken, Almanya’da OpenWebSearch projesi başlatıldı. Bu projeye, AB’den 8.5 milyon Euro fon alan bir konsorsiyum dahil oldu. Konsorsiyum, üniversite akademisyenleri, sivil toplum kuruluşları ve iş dünyası temsilcileri ile bir araya gelerek ücretsiz bir dizin yaratmayı amaçlıyor. Bu sayede arama pazarındaki çeşitliliği sağlamak ve Google’ın tekelini kırmak için çalışıyor. Almanya’da Google, pazarın yüzde 88’ine hakimken, Microsoft’un Bing’i sadece yüzde 6 ile onu izliyor. Ecosia, Startpage, Metager, Yahoo, DuckDuckGo ve Qwant gibi alternatif arama motorları da mevcut, ancak bu alternatifler de yeterince kapsamlı değil.
Tek Şirketin Hakim Olması Söz Konusu Olamaz
Bu yeni oluşumun başkanlığını Dr. Stefan Voigt yapıyor; oluşum, bir vakıf-dernek niteliğinde ve merkezi Bavyera’da bulunuyor. Alman Havacılık ve Uzay Merkezi’nde çalışan Voigt, içeriklerin görünürlüğü üzerinde kendi kararını veren arama motorlarının „yarı tekelci yapısının“ tehlikeli olduğunu vurguluyor. ZDF kanalına verdiği demeçte, bir arama motorunu çalıştırmak için en az 400 milyar ayrı web sitesi ve alt sayfaya ilişkin güncel bakış açısına sahip olunması gerektiğini belirtti. Bu dizini oluşturmanın karmaşıklığına dikkat çeken Voigt, „Dijital dünyanın bu önemli altyapısına tek bir şirketin hakim olması kesinlikle söz konusu olamaz“ dedi.
Kamu Hizmeti Olarak Sunulması Planlanıyor
OpenWebSearch projesinin bu yılın Ağustos ayı sonuna kadar devam etmesi planlanıyor. Projenin amacı, hem ticari hem de ticari olmayan sağlayıcıların bu dizini eşit bir şekilde kullanabilmelerini sağlamak. Ayrıca, World Wide Web’deki tüm içeriğin bir kamu hizmeti olarak sunulması hedefleniyor. Voigt, “O zaman her şey için evrensel arama motorları oluşturulabilir. Aynı zamanda sadece bölgesel içerik, sohbet tabanlı aramalar, bireysel konu alanları veya bilimsel çalışmalar için özel arama kısımları da oluşturulabilir” dedi. Uygulama, muazzam bir bilgi kapasitesi ve çok fazla bilgi birikimi gerektiriyor. Bu nedenle ekip, Münih’teki Leibniz Veri Merkezi ve Çek Cumhuriyeti’ndeki IT4Innovations Veri Merkezi’ni de kullanmakta. Bireysel teknik bileşenler ise Passau Üniversitesi ve diğer üniversitelerden temin ediliyor.
Eleştirilerin Artışı
Almanya ve AB’den Google’a yönelik eleştiriler de giderek artıyor. Bild gazetesinin yayıncısı Axel Springer ve diğer Avrupalı yayıncılar, Kaliforniya merkezli Google’ın çeşitli hizmetlerini arama sonuçları listesinde daha üst sıralarda göstererek, AB’deki yüzde 90 olan arama motoru payını kötüye kullandığını ifade ediyorlar.
Kaliteli Yayıncı ve Gazetecilik Üzerine Düşünceler
Bir süre önce Axel Springer Grubu CEO’su Mathias Döpfner, “Google’ın arama motorundaki tekel yapısı, rakipler yerine kendi hizmetlerini ön plana çıkarıyor. Böyle bir piyasa hakimiyeti kötüye kullanımdır. Bağımsız ve eleştirel gazetecilik bu nedenle son derece önemlidir. Dijital dünyada gazetecilik, kaliteye önem veren gazeteci ve yayıncıların elinde olmalıdır. Her şeyi eskisinden farklı yapmalıyız, aksi takdirde gerçekten batacağız“ dedi.
Gözetleme Kapitalizmi
Google, tekelci yapısıyla dünyanın her yerinde tepki toplarken, sadece 2023 yılında ana şirketi Alphabet ile birlikte 100 milyar ABD doları gelir elde etti. Bu gelirin yüzde 75’i reklamlardan kaynaklanıyor. 2 trilyon dolarlık piyasa değeri olan Google, iş modelini ve yayıncıların yanı sıra tüm yaratıcı endüstrilerin kaynak sağlamalarını tamamen özümsedi. Harvard Üniversitesi’nden Prof. Shoshana Zuboff, bu durumu „Gözetleyen kapitalizm“ olarak tanımladı.
News
