İklim sıcaklıklarının yavaş yavaş artmasıyla beraber, serinletici ve keyifli bir tatlı olan dondurma, gün geçtikçe daha çok tercih edilmeye başlanmıştır. Beslenme ve Diyet Bölümü uzmanlarından Diyetisyen Edanur Usta, yanlış tüketim alışkanlıklarının sağlık üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğine dikkat çekerek, dondurmanın bilinçli tüketimi hakkında kapsamlı bilgiler paylaştı.
Geleneksel mutfak kültürümüzde önemli bir yere sahip olan dondurma, tarih boyunca farklı şekillerde ve farklı malzemelerle hazırlanmıştır. Osmanlı döneminde buz ve şeker kullanılarak hazırlanan bu lezzetler, 16. ve 17. yüzyıllarda Türk mutfağına girmiş ve 1800’lü yıllarda ise Kahramanmaraş’ta modern formuna ulaşmıştır. Günümüzde ise, geleneksel tarifler ve modern katkı maddeleriyle çeşitli şekillerde tüketilmektedir.
‘SÜT, ŞEKER VE SALEPTEN OLUŞUR’
Dondurmanın temel içeriklerini anlatan Diyetisyen Usta, “Dondurmanın ana malzemeleri arasında taze süt, saf şeker ve geleneksel olarak kullanılan salepten oluşur. Ayrıca, endüstriyel üretimle birlikte katkı maddeleri, yapay renklendiriciler, aroma vericiler ve glikoz-fruktoz şurubu gibi bileşenler de kullanılmaktadır. Bu nedenle, tüketim sırasında içeriğe dikkat etmek ve doğal seçenekleri tercih etmek önemli hale gelir” dedi.
‘İYİ BİR KALSİYUM KAYNAĞI’
Süt ve süt ürünlerinin, yüksek kalsiyum içeriği sayesinde kemik sağlığında önemli bir rol oynadığını belirten Diyetisyen Usta, “Dondurma, özellikle çocuklar ve gençler için güçlü kemikler geliştirmede destekleyici bir gıda olabilir. Ayrıca, fosfor, magnezyum, potasyum gibi minerallerin yanı sıra A, D ve B12 vitaminleri açısından da zengin içeriklere sahiptir. 100 gramlık bir porsiyon dondurma, ortalama olarak 200 kcal enerji sağlar. Bu yüzden, porsiyonlara dikkat ederek, sağlıklı ve keyifli bir ara öğün olarak tüketilebilir, hatta kilo kontrolü sırasında dahi uygun olabilir” şeklinde bilgi verdi.
‘DONDURMA PSİKOLOJİK ETKİLERİYLE DE BİLİNİR’
Dondurmanın sadece besleyici değil, aynı zamanda ruh halini iyileştirici etkileri olduğunu ifade eden Usta, “Filmlerde veya günlük yaşamda, stresli veya üzgün anlarda insanların dondurma tüketimine sıkça rastlanır. Bu durum, dondurmanın dopamin ve serotonin hormonlarının salgısını tetiklemesiyle ilgilidir. Ayrıca, süt içeriği triptofan aminoasidi sayesinde serotonin üretimini destekler ve ruh halimizi olumlu yönde etkileyebilir” diye ekledi.
‘PORSİYON KONTROLÜ VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER’
Dondurma tüketiminde porsiyonların kontrol edilmesinin büyük önemi olduğunu vurgulayan Diyetisyen Usta, “İçeriğinde yüksek oranda şeker bulunduğu ve kalori değeri fazla olabileceği unutulmamalıdır. Özellikle paketli ve katkı maddeleri içeren markalar, glikoz-fruktoz şurubu, doymuş yağlar ve yapay renk ve aroma vericiler içerebilir. Örneğin, geleneksel Maraş dondurması (süt, şeker ve salep içerir) 100 gramında yaklaşık 186 kcal enerji, 16.6 gram şeker ve 5.7 gram protein içerirken, bazı hazır paketli dondurmalar 100 gramda 324 kcal enerji, 28 gram şeker ve 4.3 gram protein barındırabilir.” dedi.
‘DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER VE DOĞRU TÜKETİMİ’
Yüksek glikoz ve katkı maddeleri içeren gıdaların tüketiminin insülin direnci, karaciğer yağlanması ve obezite gibi sağlık sorunlarına neden olabileceğine vurgu yapan Usta, “Dondurma tercihi yaparken, güvenilir üreticileri ve içeriği şeffaf olan ürünleri tercih etmek önemlidir. Ayrıca, dondurma bir kez çözüldükten sonra tekrar dondurulmamalıdır çünkü bu, mikrobiyal riskleri artırır ve sağlık açısından tehlike oluşturabilir. Dondurmanın uygun şekilde -18°C’de saklanması ve tüketim öncesinde dikkatli olunması gerekir” dedi.
EVDE KENDİ DONDURMANIZI YAPIN
Evde sağlıklı ve lezzetli dondurma hazırlamanın oldukça kolay olduğunu belirten Usta, “Dondurulmuş meyveleri, yoğurt, süt veya krema ile karıştırıp blenderdan geçirebilir, arzuya göre bal ile tatlandırabilir, ham kakao parçacıkları veya limon kabuğu rendesi ekleyerek tekrar dondurabilirsiniz. Bu sayede, katkısız ve tamamen doğal malzemelerle hazırlanan, hem sağlıklı hem de damak tadınıza uygun dondurmalar yapabilirsiniz” ifadelerini kullandı.
News
