NATO’da Yeni Dönem: Ülkeler Yüzde 5 Hedefine Yaklaşıyor
ABD’nin eski Başkanı Donald Trump‘ın ısrarcı tutumu ve diplomatik baskıları sonucunda, NATO üyeleri tarihi bir adım attı. Brüksel’de gerçekleşen NATO zirvesinde, üye ülkeler savunma harcamalarını toplam GSYİH’lerinin % 5’ine çıkarma konusunda anlaşmaya vardı. Bu karar, Trump’ın uzun süredir dile getirdiği ve savunduğu bir hedefti ve sonunda hayata geçirildi.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, toplantının ardından yaptığı açıklamada, birçok NATO üyesinin hedefi aşmış olmasına rağmen, genel olarak tüm ülkelerin bu hedefe ulaşması gerektiğine vurgu yaptı. Hegseth, “Yüzde 5 taahhüdü konusunda neredeyse mutabakat sağladık” diyerek, önümüzdeki Lahey zirvesine kadar tüm ülkelerin bu hedefe ulaşmasını beklediklerini belirtti.
Trump’ın Hedefleri ve NATO’nun Güncel Durumu
Geçmişte Trump, NATO ülkelerinin savunma harcamalarını GSYİH’nin %2’sine çıkarmasını talep ediyordu. Bu isteğin gerçekleşmesi, hem bu ülkelerin savunma kapasitesini güçlendirmesi hem de ABD’nin Avrupa’daki güvenlik taahhütlerini pekiştirmesi açısından büyük bir önem taşıyor. Sonuç olarak, ABD’nin baskısı ve diplomatik girişimler neticesinde, bu hedefin %5’e yükseltilmesi kararlaştırıldı.
Brüksel’deki Toplantı ve Hedeflere Ulaşma Süreci
Toplantının hemen ardından, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ve Hollanda Başbakanı Mark Rutte tarafından yapılan açıklamalarda, ülkelerin 24-25 Haziran tarihlerinde gerçekleştirilecek olan Lahey Zirvesi öncesinde bu hedefe ulaşmaları gerektiği vurgulandı. Rutte, ayrıca savunma bütçelerinin iki aşamalı bir şekilde artırılmasını önerdi: %3,5’inin doğrudan askeri kapasiteye, kalan %1,5’inin ise altyapı ve güvenlik çalışmalarına ayrılması gerektiğini belirtti. Hegseth ise, “Güç göstermek ve ittifakın caydırıcılığını artırmak adına harcamalar önemli” diyerek bu öneriyi desteklediğini açıkladı.
Görüş Birliği ve Tartışmalar
Ancak, hâlâ detaylar üzerinde fikir birliği sağlanması gereken konular mevcut. Bu kapsamda, yeni yatırım planının ayrıntılarının zirveye kadar müzakere edilmesi planlanırken, NATO ülkeleri arasında zamanlama konusunda farklı görüşler bulunuyor. Estonya, bu hedefin 5 yıl içinde gerçekleştirilmesini isterken, İsveç gibi ülkeler 2030 yılını esas alıyor. Ayrıca, güvenlikle ilgili harcamaların tanımının kapsamı da hâlâ tartışma konusu olmaya devam ediyor.
NATO’nun Güçlendirilmesi ve Üye Ülkelerin Katkısı
Öte yandan, NATO’nun yeni hedefleri, ülkelerin asker, silah ve mühimmat sağlama kapasitesini artırmayı amaçlıyor. Rutte, bu hedeflerin NATO’yu “daha güçlü, adil ve caydırıcı” hale getireceğini ifade etti. Ayrıca Almanya’nın da 50-60 bin yeni aktif askere ihtiyaç duyduğu belirtildi. Ancak, ülkelerin zaman planlaması konusunda farklı tutumlar sergilediği görülüyor.
News
