ABD Başkanı Donald Trump’un Ermenistan ve Azerbaycan Barış Anlaşmasına Desteği
ABD Başkanı Donald Trump, Ermenistan ve Azerbaycan arasında hazırlanan barış anlaşmasına “kendi imzasını” atmak istiyor. Bu girişim, sadece iki ülke arasındaki barış sürecini değil, aynı zamanda bölgedeki jeopolitik dengeleri de köklü biçimde değiştirecek nitelikte. Özellikle, Azerbaycan için büyük öneme sahip ve Türkiye açısından da stratejik bir öneme sahip olan Zengezur koridoru, ABD şirketleri tarafından kontrol edilmek üzere planlanıyor. Bu gelişmeler, Ermenistan’ın İran sınırından başlayarak Türkiye, Nahçivan ve Azerbaycan’ı birbirine bağlayan bu önemli koridorun, büyük güçlerin denetimine geçmesi anlamına geliyor. Washington yönetimi, bu anlaşmanın uygulanmasını ve koridorun açılmasını sağlamak amacıyla yoğun diplomatik ve ekonomik girişimlerde bulunuyor.
ABD’nin Bölgedeki Stratejik Çıkarları ve Amaçları
Trump’ın Ortadoğu özel temsilcisi Steve Witkoff, yaptığı açıklamada, iki ülke arasında bir barış anlaşması sağlanması durumunda hem Ermenistan hem de Azerbaycan’ın, İsrail’in 2020’de BAE, Bahreyn ve Fas ile imzaladığı İbrahim Anlaşmaları gibi yeni ittifaklara katılabileceğini belirtti. Bu, bölgedeki güç dengelerini değiştirecek ve ABD’nin bölgedeki nüfuzunu artıracak önemli bir adım olarak görülüyor.
Öte yandan, Temmuz ayında ABD’nin Türkiye büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, ABD’nin İran sınırındaki stratejik bir koridoru yüz yıllık bir kiralama modeliyle kontrol altına almaya hazır olduğunu ifade etti. Bu koridorun özellikle Zengezur bölgesinde olması, bölgenin jeopolitik önemini artırıyor. Eğer ABD kontrolüne geçerse, İran’ın Ermenistan üzerinden Gürcistan’a, oradan da Rusya’ya ulaşması engellenmiş olacak. Trump’a göre, bu durum hem ekonomik kazanç hem de diplomatik bir zafer anlamına geliyor ve bölgedeki güç dengelerini değiştirecek önemli bir hamle olarak görülüyor.
Ermenistan’ın Tercihi ve Bölgedeki Direnişler
Ama her şey planlandığı gibi gitmiyor. Ermenistan, bölgesel ve uluslararası gelişmelere rağmen, bu yeni düzenlemeleri istemiyor. İran, Ermenistan ile iyi ilişkiler sürdürürken, bölgedeki güçler ve özellikle Türkiye ile Azerbaycan’ın güç kazanmasını endişeyle izliyor. Zengezur Koridoru’nun açılması, Tahran’ın bölgedeki elini zayıflatacağı endişesi taşıyor ve İran, bu bölgedeki stratejik kayıplarını telafi etmekte zorlanabilir. Ayrıca, ABD’nin önerdiği 100 yıllık kira modeli, Ermenistan’ın anayasasıyla çelişebilir ve ülke içinde siyasi krizlere yol açabilir. Trump yönetimi ise bölgeyi, Avrupa’dan çok Ortadoğu’ya benzeterek, İbrahim Anlaşmaları aracılığıyla ticari ve siyasi nüfuzunu artırmayı hedefliyor ve bu stratejik hamlelerle bölgedeki güç dengesini kendi lehine çevirmeye çalışıyor.
News
