Rusya ile uzun vadeli doğalgaz sözleşmeleri, Türkiye’nin enerji dengesi üzerinde belirleyici bir konuma sahip olmaya devam ediyor. Ülkede 2024 yılında ithal edilen gazın yaklaşık dörtte biri Rusya’dan geldi ve mevcut boru hattı geçişleri, bu payı kısa vadede azaltmayı zorlaştırıyor. Karadeniz üzerinden ulağan Mavi Akım ile Türkiye’nin sanayi ve konut tüketimini güvence altına alan bu gaz akışı, zaman zaman politik baskılara rağmen kesintisiz sürdürülüyor.
ABD ile LNG alanında atılan adımlar ise çeşitlendirme yönünde kritik bir adım olarak öne çıkıyor. Türkiye, BOTAŞ ve Mercuria arasındaki 20 yıllık LNG anlaşmasıyla yılda yaklaşık 4 milyar metreküp gaz temin etmeyi öngörüyor. Ancak LNG’nin piyasa fiyatlarının yüksek olması ve altyapı kapasitesinin sınırlı olması, bu kaynağın Rus gazına uzun vadeli bir ikame oluşturmada zorluklar doğuruyor. Mevcut maliyet yapısı, Rus boru gazına kıyasla LNG’nin daha yüksek kalemlerle fiyatlandırılmasına yol açıyor.
Alınan kararlar nezdinde, Türkiye için gaz teminatını sürdüren uzun vadeli “al ya da öde” kontratları, gaz akışının kesilmesi mümkün olsa dahi belirlenen yükümlülüğün bedelinin ödenmesini gerektiriyor. Putin’in uzun süredir sürdürdüğü gaz arzı tehdidi, bu mekanizmalarla dengesini koruyor ve kısa vadeli kırılmalar için bile net bir güvence sağlamıyor.
ABD’nin LNG’si, Rusya boru gazına göre yaklaşık üçte iki oranında daha pahalı kalıyor ve bu durum, enerji ithalatında maliyetleri belirgin biçimde etkiliyor. Türkiye’nin enerji portföyünü çeşitlendirme yönündeki çabaları sürerken, Rus gazı hariç alternatifleri hayata geçirmenin maliyet-yarar dengesini dikkatle analiz etmek gerekiyor.
News
