Çocukluk çağında sergilenen basit bir davranışın, ilerleyen yaşlarda başarı ve yaşam standartları üzerinde belirgin etkileri olabileceğini gösteren çalışmalar mevcut. Stanford Üniversitesi’nin yürüttüğü uzun süreli araştırmalarda, özdenetimi yüksek olan bireylerin yetişkinlikte daha istikrarlı bir kariyere sahip olma ve daha kuvvetli sosyal ilişkiler kurma eğilimi gösterdiği dikkat çekiyor. MARSHMALLOW TESTİ olarak bilinen bu çalışmanın temel bulgusu, çocuklara kısa vadeli haz için hemen bir marshmallow verilmesi; ancak 15 dakika sonra ikinci bir marshmallow elde etme sözü verildiğinde, bekleyenlerin ileride daha yüksek eğitim düzeyine ulaşma ve daha iyi gelir elde etme olasılıklarının arttığı yönünde.
GELECEKTE ETKİSİ BÜYÜK OLUYOR Özdenetimin yalnızca sabırla ilgili olmadığını ifade eden uzmanlar, bu becerinin hedef belirleme, dürtü kontrolü ve planlı hareket etme yetilerini kapsadığını belirtiyor. Psikologlar, çocuklukta “şimdi değil, sonra” diyen bireylerin, yetişkinlikte de uzun vadeli hedeflere bağlı kalabildiğini söylüyor ve bunun eğitim ile iş yaşamında başarıyı güçlendirdiğini ekliyor.
AİLE TUTUMLARI ÖNEM TAŞIYOR Özdenetimin gelişiminde ailenin tutumlarının belirleyici rol oynadığı ifade ediliyor. Aşırı korumacı ya da kontrolcü ebeveynler yerine, çocuğa sorumluluk alanı tanıyan ailelerin, karar almalarını ve sonuçlarını görmelerini desteklediği belirtiliyor. Çocukların hata yapmasına izin verilmesi gerektiği ve deneyimle öğrenilen sabrın ileride kalıcı öz disipline dönüşmesi vurgulanıyor. Ayrıca günümüz çocuklarının teknolojiyi yoğun biçimde deneyimlemesi nedeniyle özdenetimde zayıflama riski olduğuna dikkat çekiliyor. Sürekli uyarıcıya maruz kalan çocuklarda dikkat sürelerinin kısalabildiği ve anlık tatmine yönelme eğiliminin arttığı ifade ediliyor.
Uzmanlar bu durumu dengelemek için ekran süresi sınırlandırması, kitap okuma alışkanlığı, doğa etkinlikleri ve yaratıcı oyunların teşvik edilmesini öneriyor. UZMANLARIN ÖNERİLERİ olarak şu noktalar öne çıkıyor: Çocuğunuza küçük bekleme görevleri verin (örneğin: “Tatlıyı yemeden önce masayı toparlayalım.”), hedeflere ulaştığında çaba için de takdir edin ve başarısızlıkları ders olarak görmesini öğretin. Bu yaklaşım, sabır, özdenetim ve hedef odaklılık gibi temel becerilerin gelişmesini sağlayarak gelecekteki başarı için önemli bir temel oluşturuyor.
News
