Fenbendazol adı verilen kedilerin parazit ilacının, insan kanser tedavisinde beklenmedik bir etki oluşturduğuna dair dikkat çekici bir vaka serisi Mayo Clinic Proceedings’te yayımlandı. Üç ileri evre kanser hastasında tümör yükünün önemli ölçüde küçülmesi ve uzun süreli remisyonlar dikkat çekti. Makaleye göre tedaviye başlanan hastaların geçmiş öyküleri ve sonuçları okuyuculara somut örnekler sunuyor.

Geçerli koşullarda kemoterapi görmeyen hastaların klinik tablolarında belirgin düzelmeler gözlendi. 83 yaşındaki bir kadının karaciğerde metastazı; 75 yaşındaki bir erkeğin kemik tutulumlu prostat kanseri; 63 yaşındaki bir erkek melanom vakası, fenbendazol eşliğinde 6 aya kadar süren olumlu gelişmelerle dikkat çekti. Günlük 222 mg dozu ile başlayan tedavinin, bazı hastalarda tümör belirteçlerinde normalleşme ve görüntüleme sonuçlarında hastalığın görünmez hale gelmesiyle sonuçlandığı ifade ediliyor.
“Nasıl görmedik?” diyen bilim insanları, ilacın kanser hücrelerini adeta sıkıştırıp boğduğunu öne sürerken, fenbendazolun kedilerin parazit ilacı olması nedeniyle insan kullanımına yönelik henüz onaylanmadığını vurguluyor. Bununla birlikte, preklinik çalışmalar ilacın farklı kanser hücre hatlarında potent antineoplastik etki gösterdiğini destekliyor.

Belge kapsamında yer alan hastalıklara ilişkin özetler, şu şekilde sıralanıyor: 83 yaşında, metastatik meme kanseri için karaciğer, kemik ve akciğerde tutulum; 6 ay içinde CA 27-29 değerinin normal sınıra dönmesi ve PET-CT’de hastalık aktivitesinin ortadan kalkması; üç yıldır remisyonda bulunması. 75 yaşında, metastatik prostat kanseri ile yaygın kemik tutulumu; fenbendazol ile androjen deprivasyon tedavisi birleşiminde PSA değerinin saptanamaz seviyeye düşmesi ve 26 ay boyunca kemik lezyonlarında belirgin gerileme. 63 yaşında, BRAF-mutant metastatik melanom; tedavi sonrası dolaşımdaki tümör DNA’sının sıfırlanması ve 11 aydır belirti göstermemesi.
İlgili makalede, ilacın mekanizması mikrotübül polimerizasyonunu engellemesi, glikolitik yolakları baskılaması ve p53 bağımlı apoptozu tetiklemesi olarak özetleniyor. Klinik olarak bazı çalışmalar, ilacın antineoplastik etkilerini destekliyor; ancak bilim dünyası bu sonuçları anekdot niteliğinde görüp kesin kanıt olarak kabul etmekten uzak duruyor. Anekdot düzeyinde kalan bu vakalarda dahi rastgele kontrollü klinik çalışmaların gerekliliği vurgulanıyor.

Amerikan Kanser Derneği ve bağımsız uzmanlar, fenbendazolün şu an için insan kullanımı için onaylı olmadığını ve kendi kendine kullanımın potansiyel tehlikeler doğurduğunu hatırlatıyor. Ayrıca ilacın patent süresinin dolmuş olması ve düşük maliyetinin, klinik çalışmalara dahil edilmesini ekonomik olarak etkileyebileceğine dair tartışmalar sürüyor. Uzun vadeli faz çalışmalarının başlatılmasına yönelik çağrılar ise bağımsız finansman kaynakları tarafından destekleniyor.
(Kaynak: Mayo Clinic Proceedings, Kasım 2025) Bu haber ve daha fazlası için sozcu.com.tr’yi takip edin.
